PANO NILIGTAS ng KALABAW ang MARAMING TAO mula sa TSUNAMI

KABANATA 1: ANG ALON NA PAPARATING

Tahimik ang umaga sa baybaying baryo ng San Isidro. Ang araw ay dahan-dahang sumisilip mula sa dagat, nagbibigay-liwanag sa mga kubong yari sa kawayan at pawid. Ang mga mangingisda ay kararating pa lamang mula sa pangingisda, habang ang mga bata ay naglalaro sa buhangin, walang kaalam-alam sa panganib na unti-unting papalapit.

Sa gilid ng baryo, malapit sa palayan at bakawan, nakatali ang isang malaking kalabaw. Maitim ang balat nito, malapad ang katawan, at may mga matang tila laging nagmamasid. Ang pangalan niya ay Bantay—isang karaniwang pangalan, ngunit hindi pangkaraniwan ang kanyang kilos. Pagmamay-ari siya ni Mang Lando, isang magsasakang kilala sa sipag ngunit tahimik na pamumuhay.

Simula pa madaling-araw, hindi mapakali si Bantay. Paulit-ulit niyang hinahampas ang lupa gamit ang kanyang paa, hinihila ang tali, at umuungol nang mahina. Napakunot-noo si Mang Lando habang pinagmamasdan siya.

“Ano bang problema mo, Bantay?” tanong niya habang inaayos ang araro. “Parang may nararamdaman ka ah.”

Ngunit hindi sumagot ang kalabaw—sa halip, tumingin ito sa direksiyon ng dagat. Ang kanyang mga tainga ay nakatayo, at ang buntot ay walang tigil sa pag-ikot. Sa malayo, ang mga alon ay tila umatras nang hindi pangkaraniwan, iniiwan ang malawak na bahagi ng dagat na halos tuyong-tuyo.

May ilang mangingisda ang nagtaka.

“Bakit umatras ang dagat?” tanong ng isa.

“Baka low tide lang,” sagot ng iba, kahit may kaba sa boses.

Ngunit si Bantay ay mas lalong naging balisa. Bigla niyang hinila nang malakas ang tali hanggang sa mapatid ito. Nagulat si Mang Lando.

“Hoy! Bantay!” sigaw niya.

Tumakbo ang kalabaw patungo sa baryo, hindi alintana ang mga taong napapahinto sa kanyang daraanan. May mga batang muntik nang matumba, may mga matatandang napasigaw sa gulat.

“Ano’ng nangyayari sa kalabaw na ’yan?” reklamo ng isang babae.

Ngunit hindi huminto si Bantay. Dumiretso siya sa gitna ng baryo at malakas na umungol—isang tunog na hindi pa naririnig ng mga tao mula sa kanya. Paulit-ulit niyang itinulak ang ilang bangka palayo sa dalampasigan, parang may gustong ipahiwatig.

Kasabay nito, biglang yumanig ang lupa.

Isang malakas na lindol ang gumising sa buong baryo. Nagsigawan ang mga tao. Ang mga bahay ay umuga, ang mga pinggan ay nahulog, at ang mga poste ay halos bumigay.

“Lindol!” sigaw ng lahat.

Matapos ang ilang segundo, huminto ang pagyanig. Ngunit bago pa man makabawi ang mga tao, may isang matandang mangingisda ang sumigaw mula sa dalampasigan.

“TSUNAMI! Umatras ang dagat! Tumakbo kayo sa mataas na lugar!”

Nagkagulo ang buong baryo. Ang mga ina ay niyakap ang kanilang mga anak, ang mga matatanda ay hirap na hirap gumalaw, at ang iba ay natulala sa takot.

Sa gitna ng kaguluhan, muling umungol si Bantay—mas malakas, mas desperado. Tumakbo siya patungo sa daan paakyat ng burol sa likod ng baryo, saka bumalik, paulit-ulit, parang tinatawag ang mga tao.

“Mukhang may ibig sabihin ang ginagawa ng kalabaw!” sigaw ni Mang Lando, na noon ay nakahabol na. “Sundan n’yo siya!”

May ilan ang nag-alinlangan, ngunit nang makita nilang si Bantay ay tinutulak pa ang ilang bata at matatanda patungo sa direksiyon ng burol—marahan ngunit mariin—napilitan silang sumunod.

“Halika, Nay! Dito!” sigaw ng isang binata habang tinutulungan ang kanyang ina.

Ang iba ay sumunod sa kalabaw, habang ang ilan ay nag-atubiling balikan ang kanilang mga gamit. Ngunit wala nang oras.

Sa malayo, may narinig na dagundong—parang kulog na nagmumula sa ilalim ng dagat. Isang higanteng pader ng tubig ang unti-unting lumilitaw sa abot-tanaw.

“Diyos ko…” bulong ng isang babae. “Tsunami…”

Pinabilis ni Bantay ang takbo, kahit halatang mabigat na ang kanyang paghinga. Sa likod niya, mahigit limampung katao ang pilit na umaakyat sa burol—mga bata, matatanda, at mga sugatan sa lindol.

Nang makarating sila sa mas mataas na bahagi ng lupa, huminto si Bantay at tumayo sa unahan, nakaharap sa dagat. Sa sandaling iyon, dumating ang alon.

Isang malakas na ugong ang pumuno sa hangin habang winasak ng tsunami ang dalampasigan. Ang mga bangka ay inanod na parang laruan, ang mga bahay ay gumuho, at ang tubig ay umabot hanggang sa gitna ng baryo sa loob lamang ng ilang minuto.

Napaiyak ang mga tao—sa takot, sa lungkot, at sa pasasalamat. Kung hindi dahil sa babala, kung hindi dahil sa kakaibang kilos ng isang kalabaw, marami sa kanila ang hindi sana nakaakyat sa ligtas na lugar.

Lumuhod si Mang Lando sa tabi ni Bantay at niyakap ang leeg nito. “Niligtas mo kami,” sabi niya, nanginginig ang boses. “Kung wala ka…”

Tahimik lamang si Bantay. Pagod na pagod siya, ngunit ang kanyang mga mata ay kalmado—parang alam niyang nagawa niya ang dapat niyang gawin.

Habang pinagmamasdan ng mga tao ang pagkawasak sa ibaba, unti-unting pumasok sa kanilang isipan ang isang katotohanan:
Hindi lahat ng bayani ay tao. Ang ilan ay tahimik, apat ang paa, at may pusong mas nauuna pang kumilos kaysa takot.

At dito nagsisimula ang kuwento ng isang kalabaw na minsang naging tagapagligtas ng isang buong baryo—isang kuwentong hindi kailanman malilimutan ng San Isidro.