Kabanata 1: Ang Unang Alon ng Paglayo

Ang hangin sa pantalan ng Maynila ay malakas at maalinsangan noong umaga. Ang mga alon ng dagat ay tahimik sa unang tingin, ngunit sa ilalim nito, may nag-aalimpuyong emosyon na halos hindi mapigilan. Si Marco Reyes, dalawampung taong gulang, ay nakatayo sa dulo ng pier, nakatingin sa malayo, sa barkong siyang sasakyan sa kanyang susunod na biyahe bilang seaman.

Mula pagkabata, sanay na siyang makatanggap ng utos at responsibilidad. Ngunit sa mga nakaraang taon, isang bagay ang naging mabigat sa kanyang dibdib: ang walang tigil na hiling ng kanyang mga magulang sa pera. Kahit gaano siya kasipag sa dagat, tila hindi sapat ang kanyang kinikita.

“Marco, anak, baka puwede mo kaming padalhan ng kaunti pa ngayong buwan,” wika ni Aling Luningning, ang kanyang ina, sa telepono.

“Ma, kailangan ko rin ng ipon para sa sarili ko dito sa barko. Hindi ko na makayanan kung panay na lang palagi ang hinihingi,” sagot niya, ramdam ang bigat sa kanyang dibdib.

Ngunit hindi iyon natapos. Pagkatapos ng ilang araw, muling tumawag ang kanyang ama, si Mang Ernesto, na may tono ng pag-aalala—o siguro ay pagkapilit. “Anak, may utang kami sa kapitbahay. Puwede mo bang padalhan kami kahit konti?”

Si Marco ay napabuntong-hininga. Sa kabila ng lahat ng sakripisyo niya sa dagat—mahabang oras, puyat, init ng araw, at bagyo—ang pakiramdam niya ay tila walang hanggan ang pangangailangan ng kanyang mga magulang. Sa bawat hiling, mas lalo niyang nadarama ang pagkabagot, at unti-unting lumalayo ang loob niya sa pamilya na kanyang iniidolo noon.

Ngunit hindi niya alam ang isang lihim—isang bagay na puwede sanang nagpagaan ng kanyang puso: sobrang laki pala ng kayamanan ng kanyang pamilya. Ang lupa, bahay, at negosyo na pamana nila ay higit sa iniisip niya, ngunit hindi niya alam dahil ang kanyang mga magulang ay hindi agad ipinakita ang kabuuan ng kanilang kayamanan.

Isang gabi, habang nakaupo sa kahabaan ng pier, nakipag-usap si Marco sa kaibigan niyang si Arnel, isa ring seaman.

“Alam mo, Arnel, parang gusto ko nang lumayo sa kanila,” bulong ni Marco. “Parang panay na lang pera ang iniisip nila. Wala na akong pakiramdam na sila’y nagmamahal sa akin… kundi ang perang naiibigay ko.”

Ngumiti si Arnel, pero alam niyang seryoso ang kausap. “Marco, baka hindi mo alam ang buong kwento. Baka may pinapakita lang silang limitasyon nila sa iyo.”

Ngunit hindi pinakinggan ni Marco. Ang sama ng loob niya ay mas malakas kaysa sa anumang paliwanag. Hindi niya alam na sa kabilang silid, si Mang Ernesto at Aling Luningning ay nag-uusap din sa bahay, nag-aalala at naghihintay sa tawag ng anak.

“Baka nasobrahan na rin tayo sa hinihingi,” bulong ni Luningning. “Hindi niya alam na may pera tayo… kaya natin silang padalhan kahit hindi niya alam.”

Ngunit ang kanilang intensyon ay nagtagumpay sa isang bagay—si Marco ay nagsimulang lumayo.

Pagdating sa barko, dahan-dahan niyang inalis ang pangalan at mukha ng kanyang mga magulang sa isip. Sa bawat araw na lumilipas sa dagat, mas lalo niyang nadarama ang kalayaan. Pero sa kabila ng kanyang paglisan, may kalungkutan na hindi niya matakasan: ang pagkakalayo sa pamilya, kahit na ito ay sariling desisyon.

Isang araw, nakatanggap siya ng mensahe mula sa kanyang kaibigan sa bahay, may kasamang larawan ng kanilang lumang tahanan at ng mga magulang na nagbubungad sa kanyang telepono. Napatingin siya sa larawan, at para bang huminto ang mundo sa sandaling iyon. Ramdam niya ang kirot ng kawalan, ngunit pilit niyang tinakasan ang damdamin.

“Hindi nila alam na sobra ang yaman nila… hindi nila alam na puwede silang tumulong sa akin nang hindi ko hinihingi,” bulong niya sa sarili.

Sa kanyang silid sa barko, nakaupo si Marco, nakatingin sa dagat, at iniisip ang kahihinatnan ng kanyang desisyon. Alam niyang hindi niya kayang balikan ang bahay sa ngayon—hindi dahil sa distansya, kundi dahil sa sama ng loob na matagal niyang pinasan. Ngunit sa puso niya, may bahagi na nagsasabi na baka nagkamali siya, baka may paraan para maunawaan niya ang sitwasyon.

Samantala, sa bahay nila, nag-uusap ang kanyang mga magulang.

“Paano natin ipapakita sa kanya na hindi siya nagkakamali sa kanyang damdamin?” tanong ni Mang Ernesto.

“Siguro, kailangan nating ipakita nang dahan-dahan. Hindi puwede ang sabay-sabay na lahat. Kailangan niyang makita ang katotohanan nang hindi masaktan,” sagot ni Luningning, halatang may pasensya at pagmamahal.

Ngunit hindi nila alam na sa kabilang silid, si Marco ay nagbabalak ng sariling paraan ng pagpapasya—na baka kailangan niyang makamit ang kanyang sariling kalayaan bago niya maintindihan ang pamilya niya.

Paglipas ng ilang linggo, mas lalo pang lumalim ang distansya. Ngunit isang maliit na pangyayari ang nagbago ng lahat: nakatanggap si Marco ng sulat mula sa kanilang abogado, na may kasamang detalyadong impormasyon tungkol sa ari-arian ng pamilya. Doon niya unang nakita ang totoong laki ng kayamanan na hindi niya alam—ang halaga ng lupa, bahay, negosyo, at ipon ng magulang.

Napatingin siya sa sulat, huminto sa kanyang paghinga, at biglang nagbago ang damdamin niya. Ang galit at sama ng loob ay unti-unting napalitan ng pagkabigla at pagsisisi. Hindi niya alam na sa kabila ng kanyang iniiwasan, handa palang tanggapin siya ng pamilya sa anumang paraan.

Sa dulo ng kabanata, nakatayo si Marco sa dulo ng pier, nakatitig sa araw na papalubog, at iniisip:

“Lumayo man ako sa kanila, hindi ko kayang takasan ang pagmamahal nila. At ngayon ko lang nalaman… sobrang laki pala ng ipinagkakaloob nila sa akin… hindi sa pera, kundi sa pagmamahal at tiwala.”

At sa sandaling iyon, alam niya na ang kanyang puso ay unti-unting magbabalik, ngunit sa sariling paraan—hindi dahil sa utang na loob, kundi dahil sa tunay na pagkakaunawa.