PINAHIYA AT BINASTED NG DALAGANG ANAK NG MAYOR ANG MANLILIGAW DAHIL JANITOR LANG ITO SA MUNISIPYO..

KABANATA 1: Ang Lalaking May Walis at ang Dalagang May Apelyido

Maagang-maaga pa lamang ay gising na si Mateo Cruz. Tahimik ang munisipyo sa oras na iyon, tanging tunog ng walis na humahagod sa sementong sahig ang maririnig. Suot niya ang kupas na unipormeng kulay asul, may maliit na patch ng salitang “JANITOR” sa dibdib. Para sa karamihan, isa lamang siyang ordinaryong tagalinis na halos hindi napapansin. Ngunit para kay Mateo, ang bawat sulok na nililinis niya ay patunay ng kanyang sipag at dangal, kahit pa mababa ang tingin ng iba sa kanyang trabaho.

Sa ikalawang palapag ng munisipyo, naroon ang opisina ng alkalde. At doon din madalas dumaan si Andrea Villanueva, ang nag-iisang anak ng mayor. Kilala siya sa buong bayan—maganda, matalino, at anak ng pinakamakapangyarihang tao sa lugar. Kapag naglalakad siya sa hallway, tila humihinto ang oras. May natural siyang karisma, at sanay siya sa mga matang humahanga, ngunit may dingding sa paligid ng kanyang puso na bihirang mabasag.

Unang nakita ni Mateo si Andrea isang taon na ang nakalipas, sa isang umagang nagmamadali siyang maglinis bago magbukas ang mga opisina. Dumaan si Andrea, may hawak na folder, at muntik nang madulas sa basang sahig. Agad na lumapit si Mateo at inalalayan siya. “Ingat po,” mahinahon niyang sabi. Sandaling nagtagpo ang kanilang mga mata. Tumango si Andrea bilang pasasalamat, ngunit mabilis ding umalis. Para kay Andrea, isa lang iyon sa maraming sandali sa kanyang araw. Para kay Mateo, iyon ang simula ng isang pakiramdam na hindi niya inaasahan.

Mula noon, napapansin na ni Mateo ang bawat pagdaan ni Andrea. Hindi dahil anak siya ng mayor, kundi dahil sa paraan nitong ngumiti kapag kausap ang mga empleyado, sa talinong makikita sa kanyang mga mata, at sa pagiging simple niya sa kabila ng marangyang buhay. Unti-unti, nahulog ang loob ni Mateo—isang damdaming pilit niyang kinukubli dahil alam niyang malayo ang agwat ng kanilang mundo.

Pinag-isipan ni Mateo nang matagal kung tama bang aminin ang kanyang nararamdaman. Alam niyang wala siyang maipagmamalaki: wala siyang titulo, wala siyang pera, at wala siyang apelyidong kilala sa bayan. Ngunit may isang bagay siyang pinanghahawakan—ang katapatan ng kanyang puso. Sa tulong ng isang kaibigang clerk sa munisipyo, nalaman niyang madalas tumambay si Andrea sa maliit na hardin sa likod ng gusali tuwing hapon.

Isang araw, nag-ipon ng lakas ng loob si Mateo. Suot ang kanyang pinakamalinis na uniporme, hawak ang isang simpleng papel na may nakasulat na ilang salita, naghintay siya sa hardin. Nang dumating si Andrea, nagulat ito nang makita siyang nakatayo roon, halatang kinakabahan. “May kailangan ka ba?” tanong ni Andrea, diretso ngunit hindi bastos.

“Ma’am Andrea,” panimula ni Mateo, nanginginig ang boses. “Pasensya na po kung istorbo. Gusto ko lang po sanang sabihin… matagal na po kitang hinahangaan.” Saglit na natigilan si Andrea. Hindi dahil sa kilig, kundi dahil sa gulat. Tiningnan niya si Mateo mula ulo hanggang paa—ang uniporme, ang sapatos na may bakas ng alikabok, at ang hawak nitong papel.

“Alam mo ba ang sinasabi mo?” malamig niyang tugon. “Janitor ka lang dito. At ako ang anak ng mayor.” Ramdam ni Mateo ang biglang bigat sa kanyang dibdib, ngunit pinilit pa rin niyang magsalita. “Alam ko po ang lugar ko. Hindi po ako humihingi ng anuman, gusto ko lang po maging tapat.”

Ngunit hindi iyon sapat. Napangiti si Andrea, isang ngiting hindi masaya kundi puno ng pangmamaliit. “Nakakatawa ka,” sabi niya, medyo lumakas ang boses. May ilang empleyadong napalingon. “Sa dami ng nanliligaw sa akin, ikaw pa? Isang janitor? Huwag mong pangarapin ang mga bagay na hindi para sa’yo.”

Parang may pumutok sa loob ni Mateo. Hindi siya sumagot. Tahimik niyang ibinaba ang ulo at umatras. Ang papel na hawak niya ay nalukot sa kanyang palad. Ang bawat hakbang palayo ay parang may kasamang hiya at sakit. Narinig niya ang ilang bulungan, ilang mahihinang tawa. Sa loob ng munisipyo kung saan siya araw-araw naglilinis, doon din siya pinahiya.

Para kay Andrea, tapos na ang usapan. Iniwan niya ang hardin na parang walang nangyari. Ngunit sa isang sulok ng kanyang isipan, may bahagyang kirot na hindi niya maipaliwanag. Hindi dahil sa awa, kundi dahil sa paraan ng pagtingin ni Mateo—walang hinihingi, walang panlilinlang.

Samantala, si Mateo ay bumalik sa kanyang trabaho na parang walang nagbago. Ngunit sa bawat hagod ng walis, may luha na pilit pinipigilan. Hindi dahil sa pagkabasted, kundi dahil sa paraan ng pagkakabasted. Hindi niya ikinahiya ang pagiging janitor. Ang ikinabigat ng kanyang dibdib ay ang katotohanang sa mata ng ilan, ang halaga ng tao ay nasusukat sa titulo at posisyon.

Hindi alam ng dalagang anak ng mayor na ang lalaking kanyang pinahiya ay may kwentong hindi pa niya alam. Hindi niya alam na ang janitor na iyon ay may pangarap na higit pa sa pagwawalis, at may lakas na hinubog ng mga pagsubok na hindi kayang tumbasan ng apelyido. Sa araw na iyon, naghiwalay ang kanilang mundo—isa sa liwanag ng kapangyarihan, isa sa anino ng pangmamaliit.

Ngunit ang kapalaran ay may kakaibang paraan ng pagbalik ng mga salitang binibitawan nang may pagmamataas. At sa mga susunod na araw, unti-unting magsisimulang magbago ang takbo ng kwento—isang kwentong magsisimula sa hiya, ngunit hahantong sa mga katotohanang magugulat ang buong bayan. Dito nagtatapos ang Kabanata 1, sa pagitan ng walis at apelyido, at sa isang pusong sugatan ngunit hindi kailanman sumuko.