Binitay sa poste ang babae, wala nang takas nang dumating ang kapatid na police major

.
.
.

BINITAY SA POSTE ANG BABAE — WALA NANG TAKAS NANG DUMATING ANG KAPATID NA POLICE MAJOR

Tahimik ang Barangay San Isidro tuwing hatinggabi. Isang lugar kung saan ang mga ilaw sa kalsada ay parang pagod na rin sa pagbabantay, at ang mga bahay ay nakasara na ang mga bintana, sanay sa katahimikan at sa mga lihim na mas pinipiling manatiling lihim. Ngunit sa gabing iyon, may isang eksenang hindi kailanman malilimutan ng mga taong naroon.

Isang babae ang nakatali sa poste ng ilaw sa gitna ng eskinita. Ang kanyang mga kamay ay nakagapos sa likod, ang lubid ay nakapulupot sa kanyang leeg, at ang kanyang katawan ay halos hindi na gumagalaw. May mga pasa ang kanyang mukha, at ang damit niyang minsang maayos ay ngayon ay gusot at marumi, parang simbolo ng kung paano siya tinrato ng mga taong humusga sa kanya nang walang paglilitis.

Ang pangalan ng babae ay Lira Mendoza, dalawampu’t pitong taong gulang, isang tindera ng gulay sa palengke, at sa mata ng mga kapitbahay, tahimik, mahinhin, at bihirang makitang may kaaway. Ngunit sa mata ng mga lalaking nakapaligid sa kanya noong gabing iyon, isa siyang “babaeng kailangang turuan ng leksyon.”

Nagsimula ang lahat sa isang maling akusasyon.

May nawawalang pera sa isang inuman. May nagbintang. May nagturo. At bago pa man makarating ang umaga, ang tsismis ay naging hatol.

“Magnanakaw ‘yan,” sigaw ng isa.
“Pakawala lang ‘yan ng sindikato,” dagdag ng iba.
“Hindi na ‘yan makakatakas,” bulong ng mga nanonood.

Walang tumawag ng pulis. Walang nagtangkang pigilan ang nangyayari. Ang ilan ay nanood mula sa malayo, ang iba ay nagkubli sa dilim, at ang ilan ay tahimik na umalis, piniling huwag makialam.

Habang hinihigpitan ang lubid sa leeg ni Lira, ang tanging naririnig ay ang kanyang mahina at basag na paghinga. Pilit siyang nagsalita, pilit niyang ipinaliwanag na wala siyang kinalaman sa nawawalang pera, na buong araw siyang nasa palengke, na may mga taong maaaring magpatunay. Ngunit walang nakinig.

Sa puntong iyon, tila wala nang takas si Lira. Ang poste ay naging kanyang kulungan, ang lubid ay naging simbolo ng hatol ng mga taong hindi naman hukom.

Ngunit may isang bagay na hindi alam ng mga lalaking iyon.

May kapatid si Lira.

At ang kapatid niyang iyon ay isang Police Major.

Sa kabilang bahagi ng lungsod, sa loob ng isang tahimik na opisina ng himpilan ng pulisya, nakaupo si Major Adrian Mendoza, tatlumpu’t siyam na taong gulang, beterano sa serbisyo, at kilala sa kanyang prinsipyo at tahimik na disiplina. Sanay na siya sa mga kaso ng karahasan, krimen, at kawalan ng hustisya. Ngunit hindi siya sanay sa pakiramdam na biglang sumikip ang dibdib niya nang tumunog ang kanyang telepono bandang alas-dose ng hatinggabi.

Isang hindi kilalang numero ang tumatawag.

Nang sagutin niya ito, isang boses na halos hindi niya maintindihan sa kaba ang sumalubong sa kanya.

“Sir… tulungan n’yo po si Lira… binibitin po siya…”

Hindi na narinig ni Adrian ang kasunod. Parang huminto ang mundo sa sandaling iyon. Ang pangalan ng kanyang kapatid ay parang bala na tumama sa kanyang isipan. Tumayo siya agad, kinuha ang kanyang baril at uniporme, at tumakbo palabas ng opisina.

Sa loob ng labinlimang taon sa serbisyo, maraming beses na siyang rumesponde sa mga emergency. Ngunit ito ang kauna-unahang pagkakataon na ang sirena ng sasakyan ay parang sumisigaw ng kanyang sariling takot.

Habang patakbo ang sasakyan patungong Barangay San Isidro, paulit-ulit niyang tinatawagan ang numero ng kapatid niya. Walang sumasagot. Ang bawat segundo ay parang oras, at ang bawat liko ng kalsada ay parang hadlang sa kanyang pag-asa.

Pagdating niya sa eskinita, bumungad sa kanya ang isang tanawin na magpapaalab ng galit ng kahit sinong may puso.

Ang kanyang kapatid ay nakatali sa poste.

May mga lalaking nakapaligid, ang ilan ay may hawak pang patpat, ang ilan ay lasing, at ang ilan ay tila nagsisisi na ngunit huli na para umatras.

“POLIS ‘TO!” sigaw ni Adrian habang bumababa ng sasakyan. “BITAWAN N’YO SIYA NGAYON!”

Nagulat ang mga tao. May umatras. May natigilan. May nagtangkang tumakbo.

Ngunit wala nang takas.

Sa isang iglap, ang tahimik na eskinita ay napuno ng tunog ng mga yabag, sigaw, at utos. Dumating ang mga kasamang pulis ni Adrian na agad niyang tinawagan habang papunta. Ang mga lalaking kanina’y matapang ay ngayon nanginginig, ang ilan ay nakaluhod, ang ilan ay nakaposas na.

Agad nilapitan ni Adrian ang kapatid. Maingat niyang tinanggal ang lubid sa leeg ni Lira, hinawakan ang kanyang mukha, at pilit na pinapakalma ang paghinga nito.

“Kuya…” mahina niyang sabi. “Akala ko… tapos na…”

“Hindi ka mag-iisa,” sagot ni Adrian, nanginginig ang boses. “Hindi ka nila kukunin sa’kin.”

Dinala si Lira sa ospital. Samantala, ang mga salarin ay isa-isang inaresto. Sa imbestigasyon, lumabas ang buong katotohanan: walang nawawalang pera na napatunayang galing kay Lira. Ang akusasyon ay nagsimula lamang sa isang tsismis na pinalaki ng galit at alak.

Ang kaso ay umabot sa korte. Hindi sinikap ni Adrian na impluwensyahan ang proseso, kahit pa kapatid niya ang biktima. Sa halip, hinayaan niyang magsalita ang ebidensya, ang mga testigo, at ang batas.

Isa-isang bumagsak ang depensa ng mga akusado. Ang mga salitang “hindi namin sinasadya” at “nadala lang ng emosyon” ay hindi sapat para burahin ang ginawa nila.

Sa hatol ng hukuman, malinaw ang desisyon: guilty.

Hindi lamang dahil sa pananakit, kundi dahil sa tangkang pagpatay, ilegal na pagdakip, at paglabag sa karapatang pantao.

Sa huling araw ng paglilitis, naroon si Lira, tahimik na nakaupo sa likod ng kanyang kapatid. May peklat pa rin ang kanyang leeg, isang paalala ng gabing muntik na siyang mawala. Ngunit sa kanyang mga mata, may bagong tapang.

“Hindi ako nakaligtas dahil malakas ako,” sabi niya sa isang panayam matapos ang kaso. “Nakaligtas ako dahil may nanindigan para sa akin. At sana, ito ang huling beses na may babaeng huhusgahan ng ganito.”

Ang Barangay San Isidro ay hindi na kailanman naging pareho. Ang poste ng ilaw kung saan binitay si Lira ay pinalitan. Ngunit sa alaala ng mga tao, mananatili roon ang aral: na ang galit ng karamihan ay maaaring pumatay, at ang katahimikan ay minsang kasabwat ng krimen.

At sa bawat sirenang maririnig sa gabi, may mga mag-aalala, may mga matatakot, ngunit may iilan ding makakaalala na minsan, dumating ang batas sa huling sandali—dala ng isang kapatid na hindi sumuko.