KINUPKOP NG MAHIRAP NA DALAGA ANG HOMELESS NA BINATA, NGUNIT HINDI NIYA ALAM NA ISA PALA ITONG…

Sa lungsod ng Maynila, may mga gabing mas maingay kaysa araw—mga businang nag-uunahan, mga tindahang bukas pa rin kahit lagpas hatinggabi, at mga taong naglalakad na parang laging hinahabol ng oras. Ngunit sa gilid ng mga ilaw at billboard, naroon ang mga taong hindi napapansin: yung mga hindi pinapansin ng mata, hindi tinatanong ng puso, at hindi binibigyan ng kahit isang segundo ng pagkalinga.

Isa sa kanila si Lia.

Si Lia Dizon ay dalawampu’t tatlong taong gulang, payat, morena, at may mga mata na sanay magtago ng pagod. Nakatira siya sa isang maliit na inuupahang kwarto sa Tondo—isang silid na kasya ang isang kutson, isang electric fan na maingay, at isang maliit na lamesang yari sa lumang kahoy. Sa pader, may nakadikit na listahan ng bayarin at schedule ng trabaho, parang paalala araw-araw na hindi pwedeng huminto.

Sa umaga, nagtitinda siya ng almusal sa karinderya ni Aling Sabel—lugaw, tokwa’t baboy, at minsan champorado kapag may extra. Pagdating ng tanghali, tumutulong siya sa maliit na laundry shop sa kanto—taga-fold, taga-bantay, taga-plantsa. Pagdating ng gabi, kapag may lakas pa, tumatanggap siya ng online encoding job sa lumang cellphone, para may pandagdag sa upa at sa gamot ng nanay niya na nasa probinsya.

Hindi siya nagrereklamo. Sanay siya sa salitang “kaya pa.” Bata pa lang siya nang matutunan niyang ang luha ay luho—kapag umiyak ka, wala namang mababago; kapag tumayo ka, may pag-asa.

Isang gabing umuulan, pauwi na siya mula sa laundry shop. Hindi malakas ang ulan, pero sapat para lamigin ang balat at bigatin ang hakbang. Bitbit niya ang supot ng tinapay at isang maliit na lata ng sardinas—iyon lang ang kasya sa budget.

Dumaan siya sa ilalim ng isang tulay malapit sa estero, kung saan madalas may natutulog na mga taong walang tirahan. Karamihan, balot sa karton o lumang kumot. May ilan, nakaupo at tahimik na nagkukuwento sa dilim, parang naghahanap ng init sa boses ng kapwa.

Hindi sana siya titigil. Sa Maynila, kapag huminto ka sa bawat kwento ng hirap, mauubos ka. Pero may isang bagay na pumigil sa kanya—isang tunog na hindi sigaw, hindi iyak, kundi isang mahinang hingal, parang may taong pilit humihinga.

Napalingon siya.

Sa gilid ng poste, may binatang nakaupo, nakasandal sa pader. Basa ang buhok, maputla ang mukha, at halatang nilalamig. Suot nito ay manipis na t-shirt at kupas na pantalon. Sa paanan, may maliit na bag—hindi plastic na supot tulad ng karaniwang bitbit ng mga homeless, kundi lumang backpack na mukhang de-kalidad pero pinabayaang madumihan.

Ang kakaiba: hindi mukhang sanay sa kalye ang binata. May mga taong kahit marumi ang suot, may marka ang kilos. Ang binatang ito, kahit lugmok, may hindi maipaliwanag na pino sa tindig—yung tipong lumaki sa lugar na hindi kailangang makipag-agawan ng espasyo.

Lumapit si Lia nang dahan-dahan, alerto pa rin. Sa panahon ngayon, kailangan mong mag-ingat.

“Kuya… okay ka lang?” tanong niya.

Hindi agad sumagot ang binata. Nakatungo lang, nanginginig ang kamay. Nang mag-angat ito ng mukha, nakita ni Lia ang mga mata nitong namumula, at sa ilalim ng kilay, may hiwa na tila natuyo na ang dugo.

“Tubig…” paos na sabi nito.

Walang tubig si Lia, pero may tinapay. Nilingon niya ang paligid—wala nang tao sa malapit. Kung iiwanan niya, baka mawalan ng malay. Kung tutulungan niya, baka mapahamak siya.

Sandaling nagdigmaan ang isip at puso niya. Pero sa huli, mas malakas ang puso.

“Sandali, kuya,” sabi niya. “May tindahan dito sa kanto. Babalik ako.”

Mabilis siyang tumakbo, kahit nababasa. Bumili siya ng bottled water at isang mainit na instant noodles sa tindahan. Pagbalik niya, naroon pa rin ang binata, pero mas nakalugmok na.

Inabot niya ang tubig. Uminom ang binata nang dahan-dahan, parang takot malunod sa sarili niyang pagod. Nang matapos ito, bahagya itong huminga nang mas maayos.

“Salamat…” bulong nito.

“Anong nangyari sa’yo?” tanong ni Lia. “Bakit ka nandito? May pamilya ka ba?”

Napapikit ang binata, parang may hinahabol na alaala. “Wala… akong mapuntahan.”

“Anong pangalan mo?” tanong ni Lia.

Sandaling tumahimik. “T… Tino,” sagot nito. “Tino.”

Napakunot-noo si Lia. “Tino lang?”

Tumango ang binata. “Oo.”

May kakaiba sa sagot—parang hindi buo, parang pinutol. Pero hindi na pinilit ni Lia. Sa halip, tinanong niya ang mas mahalaga: “May sakit ka ba? Ang lamig mo.”

“Hindi ko alam,” sabi ni Tino. “Parang… nahilo lang. Kanina pa akong naglalakad. Wala akong… kain.”

Inabot ni Lia ang noodles at tinapay. “Kumain ka muna.”

Habang kumakain si Tino, napansin ni Lia ang mga kamay nito. Hindi ito kamay ng taong nagbuhat ng sako o nagtrabaho sa kalsada nang matagal. Makinis pa rin, kahit may dumi. At ang kuko, hindi sirain. Isa pa, yung paraan nitong ngumunguya—maingat, parang hindi sanay magmadali. Mga detalyeng hindi napapansin ng iba, pero dahil sanay si Lia magmasid para mabuhay, napapansin niya.

Matapos kumain, mas gumaan ang mukha ni Tino.

“Saan ka matutulog ngayong gabi?” tanong ni Lia.

Napatingin ito sa paligid, parang nahihiya. “Dito na lang.”

“Umuulan,” sabi ni Lia. “Baka magkasakit ka. May… may maliit akong inuupahan. Isang kwarto lang. Wala akong maraming gamit, pero may bubong.”

Nanlaki ang mata ni Tino. “Ayoko—”

“Hindi ko sinasabing permanent,” mabilis na dagdag ni Lia, parang siya pa ang nahihiya sa alok niya. “Kahit ngayong gabi lang. Bukas, mag-isip tayo ng paraan. Hindi ko rin kaya magpakain ng dagdag na tao nang matagal. Pero ayokong iwanan ka rito na parang… wala kang halaga.”

Tahimik si Tino. Halatang may pride pa rin, kahit wala nang hawak na kahit ano.

Sa huli, tumango siya. “Kung okay lang… salamat.”

At doon nagsimula ang lahat.

Pagdating nila sa inuupahang kwarto ni Lia, halos wala nang espasyo. Inilatag ni Lia ang lumang banig sa sahig at inilagay ang isang manipis na kumot.

“Pasensya na,” sabi niya. “Ito lang meron.”

“Okay lang,” sagot ni Tino, at sa unang pagkakataon, nakita ni Lia ang isang uri ng hiya at pasasalamat sa mata nito. “Mas okay ‘to kaysa sa labas.”

Pinahiram ni Lia ng tuwalya at lumang t-shirt si Tino. Habang nasa banyo ito, pinakuluan ni Lia ang tubig para sa kape—hindi para magpanggap na mayaman, kundi para mainitan ang katawan nilang dalawa.

Nang lumabas si Tino, basang-basa pa rin ang buhok, pero mas maayos na. At doon mas tumama kay Lia ang isang bagay: gwapo ang binata, pero hindi yung gwapong palasikat. Yung tipo na kapag nakasuot ng maayos at may ilaw, siguradong mapapalingon ang tao. May mga gasgas at sugat sa mukha, pero hindi nabura ang linis ng features.

“Gusto mo ng kape?” tanong ni Lia.

Tumango si Tino. “Oo.”

Nagkape sila sa katahimikan. Sa labas, naririnig ang patak ng ulan at sigawan ng mga batang nagtatakbuhan sa eskinita. Sa loob, may kakaibang payapa—parang may dalawang taong parehong pagod, pero may natagpuang pansamantalang pahinga.

“Kailan ka naging… ganoon?” tanong ni Lia, maingat. “Yung… sa kalye?”

Napatingin si Tino sa baso. “Hindi ko alam kung paano ipapaliwanag.”

“Okay lang,” sabi ni Lia. “Hindi mo kailangang sabihin kung ayaw mo.”

Ngunit nagsalita rin si Tino, dahan-dahan. “May mga taong… bigla na lang nawawala sa buhay mo. Akala mo, kasama mo sila, pero may plano pala sila para sa’yo. Tapos isang araw, wala ka nang matakbuhan.”

Parang malalim ang sugat. Hindi lang gutom.

Hindi na nagtanong si Lia. Sa halip, sinabi niya, “Matulog ka na. Bukas na natin isipin.”

Kinabukasan, gumising si Lia nang maaga. Nakasanayan na niya ang katawan na gumising kahit kulang sa tulog. Paglingon niya, nakita niyang gising na si Tino, nakaupo sa gilid ng banig at tila nag-iisip.

“Kumusta pakiramdam mo?” tanong ni Lia.

“Mas okay,” sagot ni Tino. “Lia, tama ba?”

“Oo,” sabi niya, nagulat na naalala ni Tino ang pangalan niya.

“Salamat,” ulit ni Tino. “Hindi ko alam bakit mo ‘ko tinulungan.”

“Kasi… kung ako ‘yon, gusto ko ring tulungan ako,” sagot ni Lia. “At saka… hindi ako santo. Natatakot din ako kagabi. Pero nakita kong kailangan mo.”

Hindi nagsalita si Tino, pero may tumigas sa lalamunan niya, parang pinipigilan ang emosyon.

Sa mga sumunod na araw, nanatili si Tino sa kwarto ni Lia—una, dalawang gabi lang ang usapan, pero naging tatlo, naging apat. Hindi dahil gusto ni Lia ng kasama, kundi dahil wala talagang mapuntahan si Tino. Wala rin itong cellphone. Wala itong ID. Wala itong perang dala. Parang binura ang pagkatao nito sa isang iglap.

At kahit kailan, hindi ito humingi nang may kapal ng mukha. Sa halip, tumutulong siya.

Kapag naghahanda si Lia ng almusal para sa karinderya, tumutulong si Tino magbalot ng kanin, maghiwa ng luya, magtimpla ng lugaw. Sa laundry shop, hindi man siya pwedeng magtrabaho nang opisyal, pero tumutulong siyang magbuhat at mag-ayos ng delivery—palihim lang, para hindi mapagalitan si Lia.

“Ang bilis mo matuto,” sabi ni Aling Sabel isang umaga habang nakatingin kay Tino na maayos maghiwa ng sibuyas.

Ngumiti si Tino. “Kailangan po.”

Napansin ni Lia: kahit pagod si Tino, hindi ito nagrereklamo. Hindi ito sanay sa ganitong trabaho, halata sa unang linggo—namamaga ang kamay, nanginginig ang braso. Pero hindi ito tumigil.

Isang gabi, habang nagbibilang si Lia ng pera—barya, sampu-sampu, dalawampu-dalawampu—tahimik na umupo si Tino sa tabi.

“Lia,” sabi niya, “babayaran ko lahat ng nagastos mo pag… nakaahon ako.”

Napangiti si Lia, pagod. “Hindi ko hinihingi ‘yon.”

“Pero dapat,” sagot ni Tino. “Hindi ko kayang tumanggap nang wala akong binibigay.”

Huminga si Lia. “Ang ibigay mo na lang, wag kang gumawa ng problema.”

Tumango si Tino. “Pangako.”

Sa mga araw na iyon, unti-unting nagbago ang tingin ni Lia kay Tino. Hindi siya basta naawa na parang charity. May respeto siyang naramdaman. May kakaibang katiyakan sa pagkatao ni Tino, kahit wala itong kahit ano.

Ngunit hindi rin mawawala ang duda.

May mga gabing nagigising si Lia at nakikitang gising pa si Tino, nakaupo, nakatingin sa kisame, parang may kinakausap sa isip. May mga pagkakataong napapansin niyang marunong si Tino ng mga bagay na hindi karaniwan sa taong lumaki sa hirap: alam nito ang tamang wine glass kapag nakakakita sa TV; alam nito ang mga salitang Ingles na hindi pilit; marunong ito magbasa ng kontrata sa papel na pinakita ni Lia minsan—yung kontrata sa renta, na siya mismo ay hirap intindihin.

“Bakit ang linaw mong mag-English?” minsan tanong ni Lia, half-joke.

Ngumiti si Tino nang pilit. “Nabasa ko lang noon.”

“Anong ‘noon’?” tanong ni Lia.

Napatingin si Tino sa labas ng bintana. “Basta… dati.”

May itinatago. Malinaw.

Sa isang linggo, may dumating na problema.

Dumating si Mang Rudy, ang landlord, sa inuupahan ni Lia. Mataba, maingay, at may boses na parang laging galit.

“Lia!” sigaw nito. “Sabi ko ha, bawal ang bisita ng matagal! Ano ‘tong naririnig kong may lalaki ka diyan?”

Namula si Lia. “Mang Rudy, hindi po—”

Lumabas si Tino, mahinahon. “Pasensya na po. Ako po yung bisita. Hindi ko po intensyong magdulot ng problema.”

Sinipat siya ni Mang Rudy mula ulo hanggang paa. “Bisita? Ilang araw na yan? Baka tambay yan ah. Baka adik yan!”

Umigting ang dibdib ni Lia. “Hindi po! Mabait po siya, tumutulong po siya.”

“Hindi ako naniniwala sa mabait,” sabi ni Mang Rudy. “Naniniwala ako sa bayad. Kung may lalaki ka dito, doble renta. Kung hindi, umalis siya.”

Nakita ni Lia ang sarili niyang takot. Wala siyang extrang pera para sa doble renta. Kung palalayasin si Tino, saan ito pupunta? Kung aalis siya sa unit para samahan si Tino, saan siya titira? Isang maling hakbang, pareho silang lulubog.

“Hahanapan ko na po ng matutuluyan,” sabi ni Lia, pilit. “Bigyan niyo lang po ako ng ilang araw.”

“Dalawang araw,” matigas na sagot ni Mang Rudy. “Pag nandito pa ‘yan, palalayasin ko kayo pareho.”

Umalis si Mang Rudy na may yabang, nag-iwan ng katahimikan na parang sugat.

Umupo si Lia sa sahig, biglang nanghina. “Ano na gagawin natin?”

Lumuhod si Tino sa harap niya, parang ayaw niyang magmukhang nakatayo sa problema niya. “Ako na ang aalis.”

“Hindi ganun kadali,” sagot ni Lia. “Kung lalabas ka ngayon, babalik ka sa tulay. Baka mas masama pa mangyari.”

“Mas okay ‘yon kaysa madamay ka,” sabi ni Tino.

Napailing si Lia, may halong inis at lungkot. “Huwag mo akong protektahan na parang wala akong utak. Alam kong mahirap. Pero kung aalis ka, gusto kong may plano.”

Napatitig si Tino sa kanya. “Bakit mo pa rin ako tinutulungan?”

Hindi nakasagot si Lia agad. Kasi kahit siya, hindi niya alam. Siguro dahil sa malalim niyang takot na kapag tumalikod siya sa taong nangangailangan, baka isang araw, walang tutulong sa kanya. Siguro dahil may parte sa kanya na gustong maniwala na may kabutihan pa rin sa mundo. O siguro… dahil may unti-unting nabubuong pagmamahal na hindi niya kayang aminin.

“Basta,” sabi ni Lia sa huli. “Kasi tao ka.”

Kinabukasan, naghanap si Lia ng paraan. Kinausap niya si Aling Sabel. Kinausap niya rin ang may-ari ng laundry shop. Pareho silang naawa, pero pareho ring takot: kapag nalaman ng iba na may “palamunin” silang tinutulungan, baka sila pa ang mapahamak.

“Lia,” sabi ni Aling Sabel, “hindi ko sinasabing masama ‘yang binata. Pero hindi mo siya kilala. Baka may kaso yan. Baka may hinahabol. Baka ikaw mapahamak.”

“Hindi siya masama,” mariing sagot ni Lia, pero sa loob-loob niya, tumama ang tanong: sino ba talaga si Tino?

Gabi, huling araw na binigay ni Mang Rudy. Nag-impake si Tino ng kaunti—isang t-shirt, isang shorts, at yung lumang backpack. Tumayo si Lia sa pintuan, parang may nakabara sa lalamunan.

“Saan ka pupunta?” tanong niya.

Hindi sumagot agad si Tino. “May… isang lugar.”

“Anong lugar? May kakilala ka ba?” pilit ni Lia.

Huminga si Tino nang malalim. “Lia… may kailangan akong sabihin.”

Kumabog ang dibdib ni Lia. “Ano?”

Parang hinahanap ni Tino ang tamang salita. “Hindi ako si ‘Tino’ lang.”

Nanlamig si Lia. “Ano ka ba?”

Tumitig si Tino sa kanya—hindi yung tingin ng manloloko, kundi tingin ng taong pagod na magtago. “Ang pangalan ko… Agustin.”

“Agustin?” ulit ni Lia. “Buong pangalan?”

Sandaling tumahimik, saka niya sinabi nang buo: “Agustin Enriquez.”

Parang may kumislap na alaala sa utak ni Lia. Enriquez… pamilyar. May malaking billboard sa EDSA dati: Enriquez Holdings. May balita sa TV: “Enriquez Group acquires new property…” May mga news tungkol sa isang batang executive na bihirang magpakita sa media.

“Nagbibiro ka,” mahina niyang sabi.

Umiling si Tino—Agustin. “Hindi.”

Napaatras si Lia. “Kung totoo yan… bakit ka nasa kalye? Bakit wala kang tao? Bakit—”

“Dahil may taong gustong mawala ako,” sagot ni Agustin, mabigat ang boses. “May taong gustong kunin lahat.”

Tahimik. Parang huminto ang mundo ni Lia.

“Sinong tao?” tanong niya, nanginginig.

“Stepbrother ko,” sagot ni Agustin. “At ilang taong tauhan sa kumpanya. May nangyari… may dokumento… may pirma… gusto nilang ipasa sa kanila lahat ng shares. Tumanggi ako. Tapos isang gabi, may inumin… nagising ako na wala na akong phone, wala na akong wallet, wala na akong kahit ano. At may sugat ako sa ulo. Nagtago ako. Hindi ko alam kung sino ang mapagkakatiwalaan.”

Nakatitig si Lia, parang hindi makapaniwala. “Bakit hindi ka nagpunta sa pulis?”

“Sinubukan ko,” sagot ni Agustin. “Pero may koneksyon sila. At ako… wala akong pruweba. Wala akong ID. Kapag lumabas ako nang mali ang timing, baka tuluyan na akong mawala.”

Napaupo si Lia sa kama, nanginginig ang kamay. Sa isip niya, biglang nabago ang lahat ng nakaraan: yung pino nitong kilos, yung kaalaman nito, yung pag-iingat sa pangalan. Lahat may paliwanag.

Ngunit kasunod ng gulat ay takot. Kung totoo ito, mas delikado pala kaysa sa iniisip niya.

“Lia,” sabi ni Agustin, “kaya ko sinabi ngayon kasi ayokong madamay ka. Aalis ako. Hindi ko pwedeng iwan kang may risk.”

“Pero…” hindi malaman ni Lia ang sasabihin. “Kung may humahabol sa’yo, paano kung natunton nila dito? Paano kung—”

“Hindi pa nila alam,” sabi ni Agustin. “Maingat ako. Pero mas tumatagal, mas lumalaki ang chance.”

Huminga si Lia nang malalim, parang pinipilit mag-isip. “May paraan ba para mapatunayan mo kung sino ka?”

Tumango si Agustin. “May isang tao… yung dating assistant ng tatay ko. Siya lang yung alam kong hindi tapat sa kapatid ko. Name niya si Atty. Renan Cruz. May opisina siya sa Makati. Kung makita ko siya, maipapakita ko… may access siya sa mga files. At may… emergency contact na siya lang nakakaalam.”

“Bakit hindi mo ginawa noon pa?” tanong ni Lia.

“Wala akong pamasahe,” sagot ni Agustin, mapait ang ngiti. “At hindi ko alam kung buhay pa ba siya, o kung controlled na rin siya. Natatakot akong magpakita.”

Tahimik si Lia. Sa sulok ng kwarto, naririnig ang patak ng tubig sa gripo. Sa labas, may batang umiiyak. Ang mundo, tuloy lang. Pero sa loob ng silid, may dalawang taong nakahawak sa isang lihim.

“Kung aalis ka ngayon,” sabi ni Lia, “baka hindi ka na umabot bukas. Baka may mangyari. At… hindi ko kakayaning isipin na iniwan kitang ganoon.”

Tumingin si Agustin sa kanya, nagulat. “Lia, hindi mo obligasyon ‘to.”

“Huwag mo akong kausapin ng obligasyon,” sagot ni Lia, mas matigas kaysa sa inaakala niya sa sarili. “Ginawa ko na ‘to. Nandito na tayo. Kung delikado, mas kailangan nating maging matalino.”

“Anong ibig mong sabihin?” tanong ni Agustin.

Tumayo si Lia, kinuha ang maliit na alkansya sa ilalim ng kama—yung lata na pinaglalagyan niya ng ipon para sa nanay niya. Binuksan niya, at bumulusok ang mga baryang pinagtiyagaan niya sa loob ng ilang buwan.

“Hindi ‘to marami,” sabi niya. “Pero kasya ‘to sa pamasahe papuntang Makati at pabalik. Sasamahan kita.”

Namutla si Agustin. “Hindi pwede. Paano kung madamay ka?”

“Madadamay na rin ako kung papalayasin tayo ni Mang Rudy at malalaman ng kung sinong tao na may taong tinatago ako,” sagot ni Lia. “Mas mabuting piliin natin yung may direksyon.”

Tumahimik si Agustin. Parang unang beses siyang nakakita ng taong handang lumaban para sa kanya, hindi dahil sa pera, kundi dahil sa pagkatao.

“Hindi ko alam kung paano kita babayaran,” mahina niyang sabi.

“Hindi ko kailangan ng bayad,” sagot ni Lia. “Ang kailangan ko, mabuhay ka. At matapos ‘to.”

Kinabukasan, maaga silang bumiyahe. Suot ni Agustin ang pinakabago niyang damit—hindi dahil sosyal, kundi dahil iyon lang ang hindi masyadong mukhang gusgusin. Si Lia, simple lang din.

Habang nasa jeep sila, hindi mapakali si Lia. Sa bawat taong titingin, parang iniisip niyang baka may sumusunod. Sa bawat motor na dadaan, parang may paparating na panganib. Ngunit si Agustin, tahimik lang, nakatingin sa labas, parang inaayos ang sarili para sa laban.

Pagdating nila sa Makati, ibang mundo—matataas na building, malilinis na sidewalk, at mga taong naglalakad na parang may meeting na hindi pwedeng ma-late. Si Lia, sanay sa Maynila pero hindi sa ganitong parte. Parang masikip ang dibdib niya sa hiya at takot na hindi siya “bagay.”

Ngunit hindi siya umatras.

Nang makarating sila sa gusali kung saan sinabi ni Agustin na may opisina si Atty. Cruz, huminto sila sa lobby.

“Sure ka?” tanong ni Lia.

Tumango si Agustin. “Oo.”

Umakyat sila sa elevator. Sa bawat pag-akyat, kumakabog ang dibdib ni Lia.

Pagdating sa floor, nakita nila ang maliit na plaque: CRUZ LAW OFFICE.

Lumapit si Agustin sa secretary. “Ma’am,” mahinahon niyang sabi, “nasa loob po ba si Atty. Renan Cruz? Kailangan ko po siyang makausap. Emergency.”

Tumingin ang secretary, halatang nagtataka sa hitsura ni Agustin—may sugat pa rin sa kilay, medyo payat, at halatang hindi galing sa opisina. “May appointment po ba kayo?”

“Wala,” sagot ni Agustin. “Pero sabihin niyo po… si Agustin Enriquez po.”

Nagbago ang mukha ng secretary. Parang may biglang pagkilala. “Sandali po.”

Pumasok ito sa loob. Ilang minuto, lumabas ito ulit, mas seryoso. “Pasok po kayo.”

Nang pumasok sila, tumayo ang isang lalaking nasa late fifties, naka-salamin, at halatang matagal nang pagod sa trabaho. Nang makita si Agustin, parang nanlaki ang mata nito.

“Gus—” naputol siya, saka lumapit. “Agustin? Diyos ko… buhay ka?”

Tumango si Agustin. “Atty. Cruz. Kailangan ko ng tulong.”

Tumingin si Atty. Cruz kay Lia. “Sino siya?”

“Ako po si Lia,” sagot niya, agad. “Ako po yung tumulong sa kanya.”

Napatingin si Atty. Cruz kay Lia, at sa mata nito, hindi paghusga, kundi pasasalamat. “Salamat.”

Umupo sila. Doon na nagsimulang ilatag ni Agustin ang nangyari—ang pagkawala niya, ang sugat, ang pagnanakaw ng mga gamit, ang takot na may gustong pumatay sa kanya o tuluyang burahin.

Habang nagsasalita si Agustin, lalong umiigting ang mukha ni Atty. Cruz.

“Alam ko,” sabi ni Atty. Cruz sa huli, mahina ang boses. “May mga galaw sa kumpanya. May meeting sila na hindi ka kasali. May ‘temporary acting CEO’ na inappoint. At ang kapatid mo… nagmamadali.”

“Nasaan ang mga dokumento?” tanong ni Agustin.

Tumayo si Atty. Cruz at binuksan ang isang drawer. Kinuha nito ang isang folder. “Ito ang kopya ng trust arrangement ng tatay mo. At ito ang isang lumang ID copy mo na nasa file ko. Pero Agustin… hindi sapat ‘to para sa korte kung wala kang police report at medical record.”

“Magagawa natin,” sabi ni Agustin. “Basta may proteksyon.”

Tumingin si Atty. Cruz kay Lia. “Miss Lia, delikado ‘to. Kapag nalaman nilang kasama ka, pwede kang balikan.”

Napalunok si Lia. “Alam ko po.”

Umupo si Atty. Cruz muli, seryoso. “May safe place ako. May security. Pero hindi ito pangmatagalan. Kailangan nating kumilos agad. Magpapaschedule tayo ng medico-legal. Maghahain tayo ng report sa NBI, hindi sa local police. May contacts ako roon na hindi hawak ng kapatid mo.”

Napahinga si Lia nang bahagya, pero hindi pa rin mawala ang kaba.

Tumingin si Agustin kay Lia, parang may gustong sabihin, ngunit pinigilan.

“Lia,” sabi ni Atty. Cruz, “pwede ko bang malaman bakit mo siya tinulungan? Hindi mo siya kilala.”

Tumango si Lia, simple ang sagot. “Kasi walang tumutulong sa kanya. At… pareho po kaming may kailangan—siya ng bubong, ako ng paniniwala na may mabuti pa.”

Tahimik si Atty. Cruz. “Bihira ‘yan.”

Matapos ang mahabang usapan, lumabas sila ng opisina na may dalang direksyon, pero may bagong panganib. Habang naglalakad sila sa hallway, biglang huminto si Agustin, napatingin sa dulo ng corridor.

“Lia…” bulong niya.

“Ano?” tanong ni Lia, kumakabog ang dibdib.

May dalawang lalaking paparating—naka-suit, may earpiece, at ang tingin ay hindi pangkaraniwang empleyado. Mga security. Pero hindi security ng building. May kakaiba sa galaw—yung tipo ng taong may hinahanap.

Humigpit ang hawak ni Agustin sa kamay ni Lia. “Sila ‘yon,” mahina niyang sabi.

Nanlamig si Lia. “Paano nila tayo nahanap?”

Hindi na nakasagot si Agustin. Tumakbo sila pabalik sa opisina ni Atty. Cruz. Mabilis na isinara ng secretary ang pinto. Narinig nila ang mabibigat na yabag sa labas.

“Atty.!” sigaw ni Lia.

Lumabas si Atty. Cruz, hawak ang cellphone. Nang makita niya ang mukha ni Agustin, alam niyang seryoso.

“Pumasok kayo sa loob,” utos ni Atty. Cruz. “Ngayon.”

Tinulak nila ang isang hidden door sa gilid ng bookshelf—isang maliit na daanan papunta sa service stairwell. Habang bumababa sila, naririnig nila ang pagkatok at boses sa labas.

“Open the door. We’re looking for someone.”

Mas lalong bumilis ang tibok ng puso ni Lia. Hindi ito pelikula, pero parang ganoon ang pakiramdam—isang ordinaryong dalaga na biglang napasok sa mundo ng kapangyarihan at panganib.

Paglabas nila sa likod ng gusali, may kotse na naghihintay—kotseng hindi pansin, pero may driver at may dalawang security ni Atty. Cruz.

“Pasok!” utos ng isang guard.

Sumakay sila. Habang umaandar ang kotse, nakita ni Lia sa side mirror ang dalawang lalaking lumabas sa front entrance, tila naghahanap. Hindi sila nakatingin sa tamang direksyon.

“Ligtas na ba tayo?” pabulong na tanong ni Lia.

Hindi agad sumagot si Agustin. Tumitig lang siya sa kamay ni Lia na nanginginig.

“Lia,” sabi niya sa wakas, mabigat ang boses, “hindi lang ‘to tungkol sa pera. Kapag nakuha nila ang kumpanya, kontrolado nila ang maraming bagay. At kapag napatunayan nilang buhay pa ako… hindi ako ang una nilang target. Ikaw.”

Nanlaki ang mata ni Lia. “Ako?”

Tumango si Agustin. “Kasi ikaw ang saksi. Ikaw ang taong tumulong. Ikaw ang pwedeng magpatunay na hindi ako basta ‘nawala’ lang. At dahil doon… maaaring—”

Hindi niya natapos ang pangungusap, pero alam ni Lia ang ibig sabihin.

Napasandal si Lia sa upuan, parang nauubusan ng hangin. Sa isip niya, gusto niyang sumigaw: “Bakit ako?” Pero sa kabilang banda, may bahagi sa kanya na nagsasabing, “Pinili mo ‘to.” Dahil pinili niyang tumulong.

Tumingin siya kay Agustin, at sa kabila ng takot, nakita niya ang isang bagay sa mata nito—hindi yabang ng mayaman, kundi takot din. Takot na may madamay.

“Hindi kita iiwan,” mahina ngunit matatag na sabi ni Lia.

Napatingin si Agustin sa kanya. “Lia—”

“Kung iiwan kita ngayon, parang sinabi kong tama sila,” sabi ni Lia. “Na ang mga mahihirap, hanggang tulong lang sa una, tapos takbo na kapag mahirap na. Hindi ako ganun.”

Tahimik si Agustin. Parang may nabasag sa loob niya—isang pader na matagal na niyang itinayo.

“Hindi mo alam,” bulong niya, “kung gaano ka kahalaga sa akin.”

Namula si Lia, pero hindi siya tumingin sa ibang direksyon. “Tapos na ang hiya. Ang importante, mabuhay tayo.”

Sa safe house ni Atty. Cruz, doon nagsimula ang totoong laban. Pinagpahinga si Agustin, kinunan ng statement, pinag-ayos ng papel. Si Lia, pinaupo sa isang sulok, pinainom ng tubig, at pinakalma. Ngunit kahit may bubong at seguridad, ramdam ni Lia na ang peligro ay hindi nawawala; nagbago lang ng anyo.

Kinagabihan, dumating si Atty. Cruz na may seryosong balita.

“Agustin,” sabi niya, “may movement. May emergency board meeting bukas. Kung hindi tayo kikilos, tuluyan kang ide-declare na ‘incapacitated’ o ‘missing’ at ipapasa nila ang control.”

“Anong plano?” tanong ni Agustin.

“Kailangan mong humarap,” sagot ni Atty. Cruz. “Pero hindi sa kanila. Sa tamang ahensya, at sa tamang dokumento, para may proteksyon. At… kailangan natin ng public confirmation na buhay ka. Hindi pwedeng lihim na lang.”

Napatingin si Agustin kay Lia.

“Nakakatakot,” amin ni Lia.

“Oo,” sagot ni Agustin. “Pero kung magtatago tayo habambuhay, panalo sila.”

Huminga si Lia. “Gawin natin.”

Kinabukasan, maaga silang umalis kasama ang security. Dumiretso sila sa isang opisina ng ahensya na recommended ni Atty. Cruz. Doon, nag-file sila ng report. Kinuha ang statement ni Lia bilang witness. Kinuha ang medical findings. Bawat pirma, bawat stamp, parang isang hakbang papalapit sa panganib at katotohanan.

Paglabas nila, may tumawag kay Atty. Cruz. Namutla ang abogado.

“Ano?” tanong ni Agustin.

“May kumalat na balita,” sabi ni Atty. Cruz. “May ‘anonymous tip’ na may impostor na nagpapanggap na Agustin Enriquez. At may larawan…”

“Larawan?” tanong ni Lia, nanlalamig.