BINATANG KARGADOR, INIWAN NG KASINTAHAN DAHIL WALA DAW MARARATING SA BUHAYMAKALIPAS ANG ILANG TAON

KABANATA 1: ANG PAG-IWAN

Madilim pa ang langit nang dumating si Elias sa palengke. Sa bawat hakbang niya sa basang semento, ramdam niya ang bigat ng sako sa balikat at ang pagod na ilang taon nang kaibigan ng kanyang katawan. Dalawampu’t dalawang taong gulang pa lamang siya, ngunit ang likod niya’y tila mas matanda pa sa kanyang ama noon. Isa siyang kargador—trabahong minamaliit ng marami, ngunit siya ang bumubuhay sa sarili at sa inang may sakit.

Araw-araw, ganoon ang takbo ng buhay ni Elias. Gigising bago sumikat ang araw, magbubuhat ng sako ng bigas, gulay, at kung anu-ano pa hanggang mangalay ang mga kamay. Kapalit nito’y ilang daang piso lamang, sapat para sa pagkain at gamot ng kanyang ina. Wala siyang reklamo. Para sa kanya, marangal ang anumang trabahong hindi nang-aapak ng kapwa.

Ngunit hindi lahat ay ganoon ang tingin.

Sa gilid ng palengke, may isang dalagang madalas niyang hintayin tuwing uwian. Si Mara—ang kanyang kasintahan sa loob ng tatlong taon. Si Mara ang pahinga niya sa gitna ng hirap, ang pangarap niyang kasabay sa hinaharap. Kahit pagod, sapat na ang isang ngiti nito upang makalimot siya sa bigat ng buong araw.

Ngunit sa araw na iyon, ramdam ni Elias na may kakaiba.

Nakatayo si Mara malapit sa waiting shed, nakaayos ang buhok, at suot ang damit na hindi niya karaniwang sinusuot. Hindi siya nginitian agad nang makita si Elias. Sa halip, tumingin ito sa malayo, parang may iniisip na mabigat.

“Mara?” maingat na tawag ni Elias. “May problema ba?”

Huminga nang malalim ang dalaga bago tumingin sa kanya. “Elias, kailangan nating mag-usap.”

Sa apat na salitang iyon, tila huminto ang mundo ni Elias.

Umupo sila sa mahabang bangko. Tahimik ang paligid, ngunit sa loob ng dibdib ni Elias, may unos na nagbabadya. Sanay siyang harapin ang hirap, pero ang ganitong kaba ay bago sa kanya.

“Pagod na ako,” diretsong sabi ni Mara. “Pagod na akong umasa.”

Hindi agad nakasagot si Elias. “Hindi ko maintindihan,” mahina niyang tugon. “Ano bang nagawa ko?”

“Wala,” sagot ni Mara, pero mas masakit iyon kaysa sa anumang sigaw. “Iyon nga ang problema. Wala.”

Parang may kumurot sa puso ni Elias. “Ginagawa ko ang lahat ng makakaya ko,” depensa niya. “Nagtatrabaho ako nang marangal. May pangarap ako para sa atin.”

Napangiti si Mara, ngunit walang saya. “Pangarap? Elias, ilang taon ka nang kargador. Sa tingin mo ba may mararating ka pa sa buhay?”

Tumama ang mga salita ni Mara na parang bato. Hindi dahil hindi niya iyon narinig noon, kundi dahil nanggaling iyon sa taong pinakamahalaga sa kanya.

“Hindi kita minamaliit,” dagdag ni Mara, bagama’t iyon mismo ang ginagawa niya. “Pero gusto ko ng mas sigurado. Gusto ko ng lalaking may direksyon, may kinabukasan.”

Tahimik si Elias. Gusto niyang sumigaw, ipagtanggol ang sarili, ipaliwanag ang mga gabing halos hindi siya natutulog para kumita ng dagdag. Ngunit wala siyang lakas. Alam niyang sa mata ng dalaga, hindi iyon sapat.

“May nanliligaw sa akin,” biglang sambit ni Mara. “May trabaho siya sa opisina. May plano. May pera.”

Parang may biglang humigpit sa dibdib ni Elias. “Ibig mong sabihin… iiwan mo ako?”

Tumango si Mara, hindi na siya makatingin sa mga mata ni Elias. “Ayokong masayang ang oras ko. Ayokong tumanda na ganito.”

Sa sandaling iyon, parang gumuho ang lahat ng pinanghahawakan ni Elias. Hindi siya umiyak. Hindi siya nagmakaawa. Tumayo lamang siya, mabagal, tila nabibigatan hindi ng katawan kundi ng puso.

“Kung iyon ang gusto mo,” mahina niyang sabi, “wala na akong magagawa.”

Naglakad siya palayo, iniwan si Mara sa bangko. Sa bawat hakbang, parang may piraso ng kanyang sarili ang nahuhulog. Hindi niya alam kung saan siya pupunta. Ang alam lang niya, mas masakit pala ang maiwan ng taong minahal mo kaysa sa anumang bigat na binuhat niya sa palengke.

Pagdating niya sa kanilang maliit na barung-barong, nakita niya ang ina niyang nakahiga. Ngumiti ito nang makita siya. “Anak, kumain ka na ba?”

Doon, tuluyan nang bumigay si Elias. Umupo siya sa tabi ng ina at tahimik na tumulo ang luha. Hindi siya nagsalita. Hindi niya kailangang magsalita. Sa yakap ng kanyang ina, nahanap niya ang tanging lugar na hindi siya hinusgahan dahil sa kanyang trabaho.

Sa gabing iyon, habang nakahiga si Elias at nakatitig sa bubong na butas-butas, paulit-ulit na bumabalik sa isipan niya ang mga salita ni Mara. Wala kang mararating sa buhay.

Ngunit sa kaibuturan ng kanyang puso, may munting apoy na nag-aapoy. Hindi galit, hindi paghihiganti—kundi determinasyon. Hindi niya alam kung paano, hindi niya alam kung kailan, pero ipinangako niya sa sarili na darating ang araw na mapapatunayan niyang mali ang lahat ng nagmaliit sa kanya.

Ang gabi ng pag-iwan ay siya ring gabi ng pagsilang ng isang pangarap na mas matibay kaysa dati. At dito nagsisimula ang kwento ng binatang kargador na minsang minamaliit—isang kwentong hindi pa tapos isulat ng buhay.