KABANATA 1: ANG IYAK SA LOOB NG MANSYON

Tahimik ang buong mansyon ng pamilyang Velasco sa gabing iyon, isang katahimikang mas mabigat kaysa sa ingay. Ang malalaking kurtina ay nakababa, ang mga ilaw sa pasilyo ay mahihinang nakasindi, at ang bawat hakbang ng hangin ay tila may dalang lihim. Sa gitna ng marangyang bahay na ito, isang iyak ang marahang pumunit sa katahimikan, iyak ng isang sanggol na iniwang mag-isa sa isang silid na mas malaki pa sa bahay ng karamihan.

Si Baby Lucas ay wala pang anim na buwang gulang. Nakahiga siya sa isang mamahaling crib na yari sa kahoy na imported pa mula Europa. Sa paligid niya ay mga laruan, stuffed toys, at kumot na may burdang pangalan niya. Ngunit sa kabila ng lahat ng ito, wala ang pinakamahalagang kailangan niya—ang yakap ng isang magulang. Ang kanyang iyak ay paulit-ulit, pagod, at puno ng pagkalito, parang nagtatanong kung bakit siya nag-iisa.

Sa kabilang bahagi ng mansyon, abala ang mga matatanda. Si Don Roberto Velasco, ang haligi ng pamilya at may-ari ng isang makapangyarihang kumpanya, ay nasa kanyang opisina, galit na galit habang kausap sa telepono ang kanyang abogado. Ang kanyang boses ay mababa ngunit mabigat, puno ng tensyon at galit na matagal nang kinikimkim. Para sa kanya, ang sanggol sa itaas ay hindi lamang isang bata, kundi isang paalala ng problemang ayaw niyang harapin.

Sa sala naman ay nakaupo si Doña Elena Velasco, ang elegante ngunit malamig na ginang ng mansyon. Tahimik siyang umiinom ng tsaa, ngunit ang kanyang mga mata ay puno ng lungkot at takot. Naririnig niya ang iyak ng sanggol, ngunit hindi siya tumatayo. Hindi dahil wala siyang puso, kundi dahil natatakot siya sa katotohanang kaakibat ng batang iyon. Isang katotohanang maaaring gumuho ang kanilang perpektong imahe bilang pamilya.

Ang mga kasambahay ay nagkatinginan sa kusina. Alam nilang may mali. Ilang oras na ang lumipas mula nang huling may pumunta sa silid ng sanggol. May isang yaya ang gustong umakyat, ngunit pinigilan siya ng katiwala ng bahay. Mahigpit ang utos ni Don Roberto: huwag gagalaw hangga’t hindi siya nagbibigay ng pahintulot. Sa mansyon ng mga Velasco, ang utos ng amo ay mas mahalaga kaysa sa iyak ng isang sanggol.

Habang patuloy ang pag-iyak ni Baby Lucas, unti-unting bumabalik sa isipan ni Doña Elena ang mga alaala. Ang gabi ng kanyang kapanganakan, ang mga bulung-bulungan, at ang mga matang mapanghusga. Hindi lihim sa kanya na hindi tanggap ng buong pamilya ang batang ito. May mga tanong tungkol sa kanyang pinagmulan, mga tanong na pilit nilang tinatakpan ng katahimikan at pera.

Sa mata ni Don Roberto, ang sanggol ay isang eskandalo. Isang buhay na ebidensya ng isang desisyong sana’y hindi na nangyari. Hindi niya matanggap na sa kabila ng kanyang kapangyarihan at yaman, may isang bagay siyang hindi kayang kontrolin—ang katotohanan. Kaya’t sa halip na harapin ito, pinili niyang balewalain, kahit pa ang kapalit ay ang kapakanan ng isang walang kalaban-labang bata.

Sa itaas, unti-unting paos ang iyak ni Baby Lucas. Ang kanyang maliliit na kamay ay humihigpit sa kumot, parang humihingi ng tulong. Ang orasan sa dingding ay patuloy sa pagtik-tak, bawat segundo ay parang nagpapaalala sa kapabayaang nangyayari. Ang oras ay lumilipas, ngunit walang dumarating.

Sa gitna ng katahimikan, may isang taong hindi mapalagay. Si Marta, ang pinakamatandang kasambahay sa mansyon, ay tahimik na umakyat sa hagdan. Matagal na siyang nagsisilbi sa pamilya Velasco, at marami na siyang lihim na alam. Ngunit sa gabing iyon, hindi niya kayang balewalain ang iyak ng sanggol. Para sa kanya, ang batang iyon ay hindi kasalanan, kundi inosenteng biktima ng mga lihim ng matatanda.

Huminto siya sa tapat ng pintuan ng silid ni Baby Lucas. Nakaawang ito, at sa loob ay ang sanggol na pagod na pagod na sa pag-iyak. Lumapit si Marta at marahang binuhat ang bata. Sa sandaling iyon, huminto ang iyak at napalitan ng mahina at pagod na paghikbi. Sa yakap ni Marta, kahit saglit lamang, nakaramdam ng ginhawa ang sanggol.

Ngunit alam ni Marta na ang kanyang ginawa ay maaaring magdala ng problema. Sa pamilyang Velasco, ang bawat kilos ay may kapalit. Ngunit mas pinili niyang sundin ang kanyang konsensya kaysa sa takot. Sa kanyang isipan, isang tanong ang paulit-ulit na bumabalik: bakit kailangang pagdusahan ng isang sanggol ang mga kasalanan ng matatanda?

Sa ibaba, naramdaman ni Doña Elena ang biglaang katahimikan. Alam niyang may pumunta na sa silid ng sanggol. Isang bahagi ng kanyang sarili ang nakahinga nang maluwag, ngunit may isa pang bahagi ang lalong kinabahan. Dahil alam niyang hindi nila maaaring itago ang katotohanan magpakailanman.

Ang gabing iyon ay simula pa lamang. Ang pag-iwan kay Baby Lucas nang mag-isa ay hindi aksidente, kundi bunga ng isang lihim na matagal nang kinikimkim ng pamilya Velasco. Isang lihim na unti-unting magwawasak sa kanilang pangalan, yaman, at relasyon. At sa bawat iyak ng sanggol, mas lalong lumalapit ang sandali na ang katotohanan ay hindi na nila kayang takasan.