PARES VENDOR, PINAKAIN ANG PULUBING NASA TAPAT NG KAINAN NYADI NYA ALAM NA SOBRANG YAMAN PALA NITO!

KABANATA 1: Ang Mangkok ng PARES at ang Lalaking Walang Mukha sa Lipunan

Sa gilid ng isang mataong kalsada sa Maynila, may isang maliit na karinderyang paresan na halos hindi napapansin ng mga nagmamadaling tao. Simpleng tolda lamang ang bubong, may usok na laging sumasayaw mula sa kaldero, at may karatulang kupas na may nakasulat na “PARES NI ANDOY – BUSOG KA DITO.” Araw-araw, bago pa sumikat ang araw, nandoon na si Andoy, ang may-ari at nag-iisang kusinero ng paresan, tahimik na naghihiwa ng karne at nagpapakulo ng sabaw na pinaghirapan niyang timplahin sa loob ng maraming taon.

Hindi marangya ang buhay ni Andoy. Isang ordinaryong pares vendor lamang siya na umaasa sa maliit na kita araw-araw. May mga araw na sapat ang benta, may mga araw na halos pang-uwi lang ang kinikita. Ngunit sa kabila nito, kilala siya sa lugar bilang isang taong may mabuting puso. Hindi siya madaldal, hindi rin palasalita tungkol sa sarili, ngunit makikita sa kanyang mga kilos ang likas na malasakit sa kapwa.

Sa tapat mismo ng kanyang paresan, sa may bangketa, madalas nakaupo ang isang pulubi. Payat, gusot ang damit, at laging nakayuko na para bang ayaw makipagtitigan sa mundo. Walang nakakaalam ng kanyang pangalan. Tinatawag lang siya ng mga tao sa palibot bilang “Manong.” May ilan na naiinis sa kanya, may ilan na binabalewala, at may ilan namang lantaran ang pagtaboy kapag masyado siyang napapalapit sa mga kostumer.

Sa una, pinapanood lang ni Andoy ang pulubi mula sa loob ng kanyang pwesto. Napapansin niyang hindi ito namamalimos nang agresibo. Tahimik lang itong nakaupo, paminsan-minsa’y titingin sa mga kumakain, ngunit agad ding ibabaling ang tingin kapag may makasalubong na mata. May mga gabi na halos hindi ito gumagalaw, parang wala nang lakas, at doon nagsimulang mabahala si Andoy.

Isang gabi, bandang alas-diyes, halos tapos na si Andoy sa pagtitinda. Ilan na lang ang natitirang sabaw sa kaldero at kaunting laman sa kawali. Napansin niyang nandoon pa rin ang pulubi, nakaupo sa parehong pwesto, yakap ang sarili habang giniginaw. Hindi na nag-isip nang matagal si Andoy. Kumuha siya ng mangkok, sinandok ang mainit na pares, nilagyan ng kanin, at tahimik na lumabas ng pwesto.

Lumapit siya sa pulubi at inabot ang mangkok. “Manong, kain muna kayo. Mainit pa ’yan,” mahinahon niyang sabi. Nagulat ang pulubi at bahagyang napaatras, para bang hindi sanay na may lumalapit sa kanya nang walang panunumbat o galit. Dahan-dahan nitong tinanggap ang mangkok, nanginginig ang kamay. Hindi ito agad nagsalita, bagkus ay tumango lamang bilang pasasalamat.

Habang kumakain ang pulubi, tahimik na bumalik si Andoy sa kanyang pwesto. Hindi niya inaasahan ang kapalit. Para sa kanya, isang simpleng mangkok ng pares lang iyon, pagkain na baka masayang kung hindi niya naibigay. Ngunit mula noon, naging ugali na niya ang pakainin ang pulubi tuwing gabi. Minsan pares, minsan sabaw lang, minsan kanin. Hindi sila nag-uusap nang mahaba, ngunit unti-unting nabuo ang isang tahimik na pagkakaunawaan sa pagitan nila.

Napansin ni Andoy na kakaiba ang pulubi. Hindi ito sakim sa pagkain, hindi rin nagmamadali. Maingat itong kumakain, parang sanay sa disiplina. Paminsan-minsan, naglalabas ito ng panyo—malinis, bagama’t luma—at pinupunasan ang bibig pagkatapos kumain. May mga sandaling napapaisip si Andoy kung bakit may ganitong kilos ang isang taong akala mo’y sanay na sa lansangan.

Isang gabi, habang malakas ang ulan at halos walang kostumer, pinaupo ni Andoy ang pulubi sa loob ng tolda. “Dito muna kayo, Manong. Baka magkasakit kayo diyan,” sabi niya. Nag-atubili ang pulubi, ngunit sa huli ay pumayag. Doon unang nagkaroon ng mahabang katahimikan sa pagitan nila, isang katahimikang hindi mabigat kundi puno ng mga tanong na hindi binibigkas.

“Salamat sa kabutihan mo,” biglang sabi ng pulubi sa malinaw at maayos na boses, ikinagulat ni Andoy. Hindi iyon ang boses na inaasahan niya. May lalim, may edukasyon, at may kakaibang awtoridad. Napatingin siya sa pulubi at sa unang pagkakataon, nakita niya ang mga mata nitong hindi pala nawawala, kundi sadyang umiiwas lamang.

“Maliit na bagay lang po ’yon,” sagot ni Andoy. “Lahat naman tayo kailangan kumain.” Ngumiti ang pulubi, isang ngiting may halong lungkot at hiwaga. “Hindi lahat ay gumagawa ng tama kahit simple lang,” sagot nito. Mula noon, nagsimulang maglaro sa isipan ni Andoy ang tanong kung sino nga ba talaga ang lalaking ito.

Hindi alam ni Andoy na ang simpleng kabutihang iyon ay simula ng isang kwentong babago sa kanyang buhay. Hindi niya alam na ang pulubing pinapakain niya gabi-gabi ay may dalang lihim na kayang gumiba sa lahat ng akala ng mundo. Sa mata ng lipunan, isa lamang itong taong walang-wala. Ngunit sa likod ng gusot na damit at tahimik na kilos, may isang katotohanang hindi pa handang ipakita.

Sa gabing iyon, habang isinasara ni Andoy ang kanyang paresan at nagpapaalam sa pulubi, hindi niya alam na ang isang mangkok ng pares ay nagsilbing susi sa pagbubukas ng isang napakalaking misteryo. Isang misteryong magbubunyag na ang tunay na yaman ay hindi laging makikita sa kasuotan, at ang kapalaran ay may kakaibang paraan ng pagsubok sa kabutihan ng puso ng tao. Dito nagsimula ang kwento—sa isang simpleng paresan, sa isang pulubi, at sa isang kabutihang hindi humingi ng kapalit.