TINDERO – GINULPI ng Pulis – Hindi Niya Alam na HEPE pala ang Katabi Niya!

KABANATA 1

“Tindero – Ginulpi ng Pulis: Hindi Niya Alam na Hepe Pala ang Katabi Niya!”

Maalinsangan ang hapon sa palengke ng San Isidro. Ang hangin ay may halong amoy ng isda, prutas, at pawis ng mga taong buong araw nang nakikipagbuno sa init para lang kumita ng pangtawid-gutom. Sa gilid ng makipot na kalsada, nakatayo ang isang maliit na kariton na may nakapaskil na karatulang gawa sa karton: “MURA NA! TAHO, KWEK-KWEK, AT TURON!”

Ang may-ari nito ay si Mario, tatlumpu’t limang taong gulang, payat, sunog ang balat sa araw, at may mga matang sanay sa hirap pero hindi sanay sumuko. Simula alas-sais ng umaga, nakatayo na siya roon. Walang pahinga, walang reklamo—kahit masakit na ang likod at nanginginig na ang tuhod.

“Isa pang kwek-kwek, kuya!” sigaw ng isang estudyante.

“Sandali lang, iho,” sagot ni Mario habang maingat na inilulubog sa mantika ang itlog. Ngumiti siya, kahit ramdam na ramdam na ang pagod.

Sa di-kalayuan, may isang lalaking naka-simpleng polo at itim na baseball cap ang nakaupo sa bangkong kahoy. Tahimik lamang itong nagmamasid. Walang may alam na siya pala si Colonel Andres Reyes, ang bagong talagang Hepe ng Pulisya ng Lalawigan. Wala siyang bodyguard, wala siyang plakang suot. Gusto niyang makita ang totoong kalagayan ng komunidad—hindi ang pinapakitang mukha kapag may ranggo ang kaharap.

Tahimik siyang nakatingin kay Mario.

At doon nagsimula ang gulo.

Isang patrol car ang biglang huminto sa tapat ng kariton. Bumaba ang dalawang pulis. Ang isa, matangkad at malaki ang pangangatawan, mayabang ang lakad. Ang isa naman ay tahimik, nakasunod lang.

“Hoy!” sigaw ng unang pulis. “May permit ka ba riyan?”

Napalingon si Mario, bahagyang nagulat. “Meron po, sir,” sagot niya habang dinudukot ang isang gusot na papel mula sa bulsa ng kanyang apron. “Kaninang umaga ko lang po ‘yan nirenew—”

Hindi pa man niya naiaabot ang permit ay sinampal ng pulis ang papel palayo.

“Palusot!” sigaw nito. “Alam mo bang bawal dito ang magtinda? Ilang beses na kaming nagpaalala!”

“Sir, dito na po talaga kami pinapwesto ng barangay—” nanginginig ang boses ni Mario, pero pinilit niyang maging maayos.

Biglang hinawakan ng pulis ang kwelyo ng kanyang damit.

“Sumasagot ka pa?” sabi nito, sabay tulak kay Mario palayo sa kariton. Tumama ang likod ni Mario sa gilid ng kariton, at natapon ang ilang turon sa lupa.

Nagtilian ang ilang tao. May mga umatras, may mga naglabas ng cellphone.

“Sir, huwag po,” pakiusap ni Mario. “Nagtatrabaho lang po ako. May pamilya po ako—”

Hindi na siya pinatapos.

Isang suntok ang tumama sa kanyang sikmura. Napaluhod siya sa lupa, pilit humihinga, nangingilid ang luha sa sakit at hiya.

“Yan ang problema sa inyo!” sigaw ng pulis. “Akala n’yo puwede kayong umabuso sa awa!”

Sa bangkong kahoy, dahan-dahang tumayo ang lalaking naka-cap.

Tahimik lamang siyang lumapit. Hindi siya sumigaw. Hindi siya nagmura. Ngunit ang kanyang presensya ay tila may bigat na biglang bumalot sa paligid.

“Officer,” malamig na sabi ng lalaki, “may dahilan ba ang pananakit?”

Napalingon ang pulis, inis. “Sino ka? Huwag kang makialam!”

Hindi gumalaw ang lalaki. Tumingin lamang siya kay Mario, na pilit tumatayo kahit nanginginig ang mga tuhod.

“May permit siya,” sabi ng lalaki, malinaw ang boses. “At kahit wala, hindi dahilan ‘yan para manakit.”

Tumawa ang pulis, mapanlait. “At sino ka para magsabi sa akin ng gagawin ko?”

Dahan-dahang inalis ng lalaki ang kanyang cap.

Nagkatinginan ang mga tao. May ilang nakilala agad ang mukha—madalas sa balita, madalas sa pahayagan.

Namula ang mukha ng pulis.

“C-Colonel Reyes?” nauutal niyang sabi.

Tahimik ang paligid. Parang biglang tumigil ang oras.

“Hindi,” sagot ng lalaki, diretso ang tingin. “Mas tama—Hepe Reyes.”

Namutla ang pulis. Ang kamay na kanina’y nanununtok ay ngayon nanginginig.

Lumapit si Hepe Reyes kay Mario at tinulungan siyang tumayo. “Pasensya ka na,” mahina niyang sabi. “Hindi dapat nangyari ‘to.”

Huminga nang malalim si Mario. Hindi pa rin siya makapagsalita. Hindi niya alam kung galit ba siya, takot, o pagod na pagod na lang.

Tumingin si Hepe Reyes sa dalawang pulis. “Sumama kayo sa akin,” mariin niyang utos. “Ngayon din.”

Habang naglalakad sila palayo, nagbulungan ang mga tao. May mga nagpalakpakan. May mga napaluha.

Si Mario ay naiwan sa tabi ng kanyang kariton—wasak ang ilang paninda, masakit ang katawan, ngunit may kakaibang bigat na nawala sa kanyang dibdib.

Hindi niya inaasahan na sa araw na iyon, sa gitna ng palengke, may isang taong tahimik na uupo sa tabi niya—
isang taong may kapangyarihang baguhin ang takbo ng kanyang buhay.

At para kay Hepe Reyes, iyon pa lamang ang simula.

KABANATA 1

“Tindero – Ginulpi ng Pulis: Hindi Niya Alam na Hepe Pala ang Katabi Niya!”

Maalinsangan ang hapon sa palengke ng San Isidro. Ang hangin ay may halong amoy ng isda, prutas, at pawis ng mga taong buong araw nang nakikipagbuno sa init para lang kumita ng pangtawid-gutom. Sa gilid ng makipot na kalsada, nakatayo ang isang maliit na kariton na may nakapaskil na karatulang gawa sa karton: “MURA NA! TAHO, KWEK-KWEK, AT TURON!”

Ang may-ari nito ay si Mario, tatlumpu’t limang taong gulang, payat, sunog ang balat sa araw, at may mga matang sanay sa hirap pero hindi sanay sumuko. Simula alas-sais ng umaga, nakatayo na siya roon. Walang pahinga, walang reklamo—kahit masakit na ang likod at nanginginig na ang tuhod.

“Isa pang kwek-kwek, kuya!” sigaw ng isang estudyante.

“Sandali lang, iho,” sagot ni Mario habang maingat na inilulubog sa mantika ang itlog. Ngumiti siya, kahit ramdam na ramdam na ang pagod.

Sa di-kalayuan, may isang lalaking naka-simpleng polo at itim na baseball cap ang nakaupo sa bangkong kahoy. Tahimik lamang itong nagmamasid. Walang may alam na siya pala si Colonel Andres Reyes, ang bagong talagang Hepe ng Pulisya ng Lalawigan. Wala siyang bodyguard, wala siyang plakang suot. Gusto niyang makita ang totoong kalagayan ng komunidad—hindi ang pinapakitang mukha kapag may ranggo ang kaharap.

Tahimik siyang nakatingin kay Mario.

At doon nagsimula ang gulo.

Isang patrol car ang biglang huminto sa tapat ng kariton. Bumaba ang dalawang pulis. Ang isa, matangkad at malaki ang pangangatawan, mayabang ang lakad. Ang isa naman ay tahimik, nakasunod lang.

“Hoy!” sigaw ng unang pulis. “May permit ka ba riyan?”

Napalingon si Mario, bahagyang nagulat. “Meron po, sir,” sagot niya habang dinudukot ang isang gusot na papel mula sa bulsa ng kanyang apron. “Kaninang umaga ko lang po ‘yan nirenew—”

Hindi pa man niya naiaabot ang permit ay sinampal ng pulis ang papel palayo.

“Palusot!” sigaw nito. “Alam mo bang bawal dito ang magtinda? Ilang beses na kaming nagpaalala!”

“Sir, dito na po talaga kami pinapwesto ng barangay—” nanginginig ang boses ni Mario, pero pinilit niyang maging maayos.

Biglang hinawakan ng pulis ang kwelyo ng kanyang damit.

“Sumasagot ka pa?” sabi nito, sabay tulak kay Mario palayo sa kariton. Tumama ang likod ni Mario sa gilid ng kariton, at natapon ang ilang turon sa lupa.

Nagtilian ang ilang tao. May mga umatras, may mga naglabas ng cellphone.

“Sir, huwag po,” pakiusap ni Mario. “Nagtatrabaho lang po ako. May pamilya po ako—”

Hindi na siya pinatapos.

Isang suntok ang tumama sa kanyang sikmura. Napaluhod siya sa lupa, pilit humihinga, nangingilid ang luha sa sakit at hiya.

“Yan ang problema sa inyo!” sigaw ng pulis. “Akala n’yo puwede kayong umabuso sa awa!”

Sa bangkong kahoy, dahan-dahang tumayo ang lalaking naka-cap.

Tahimik lamang siyang lumapit. Hindi siya sumigaw. Hindi siya nagmura. Ngunit ang kanyang presensya ay tila may bigat na biglang bumalot sa paligid.

“Officer,” malamig na sabi ng lalaki, “may dahilan ba ang pananakit?”

Napalingon ang pulis, inis. “Sino ka? Huwag kang makialam!”

Hindi gumalaw ang lalaki. Tumingin lamang siya kay Mario, na pilit tumatayo kahit nanginginig ang mga tuhod.

“May permit siya,” sabi ng lalaki, malinaw ang boses. “At kahit wala, hindi dahilan ‘yan para manakit.”

Tumawa ang pulis, mapanlait. “At sino ka para magsabi sa akin ng gagawin ko?”

Dahan-dahang inalis ng lalaki ang kanyang cap.

Nagkatinginan ang mga tao. May ilang nakilala agad ang mukha—madalas sa balita, madalas sa pahayagan.

Namula ang mukha ng pulis.

“C-Colonel Reyes?” nauutal niyang sabi.

Tahimik ang paligid. Parang biglang tumigil ang oras.

“Hindi,” sagot ng lalaki, diretso ang tingin. “Mas tama—Hepe Reyes.”

Namutla ang pulis. Ang kamay na kanina’y nanununtok ay ngayon nanginginig.

Lumapit si Hepe Reyes kay Mario at tinulungan siyang tumayo. “Pasensya ka na,” mahina niyang sabi. “Hindi dapat nangyari ‘to.”

Huminga nang malalim si Mario. Hindi pa rin siya makapagsalita. Hindi niya alam kung galit ba siya, takot, o pagod na pagod na lang.

Tumingin si Hepe Reyes sa dalawang pulis. “Sumama kayo sa akin,” mariin niyang utos. “Ngayon din.”

Habang naglalakad sila palayo, nagbulungan ang mga tao. May mga nagpalakpakan. May mga napaluha.

Si Mario ay naiwan sa tabi ng kanyang kariton—wasak ang ilang paninda, masakit ang katawan, ngunit may kakaibang bigat na nawala sa kanyang dibdib.

Hindi niya inaasahan na sa araw na iyon, sa gitna ng palengke, may isang taong tahimik na uupo sa tabi niya—
isang taong may kapangyarihang baguhin ang takbo ng kanyang buhay.

At para kay Hepe Reyes, iyon pa lamang ang simula.