Pinakain ng Ulilang Bata ang Isang Baliw, Hindi Niya Inasahan ang Ibubunyag Nito

KABANATA 1: ANG TINAPAY AT ANG LIHIM

Sa isang sulok ng lungsod na bihirang puntahan ng may kaya, naroon ang lumang estasyon ng tren na matagal nang inabandona. Durog ang mga bintana, kalawang ang riles, at ang paligid ay punô ng basura at alaala ng mga taong iniwan ng lipunan. Doon madalas makitang naglalakad ang isang payat na bata, may dalang maliit na supot ng tinapay—si Eli.

Sampung taong gulang pa lamang si Eli, ngunit ang kanyang mga mata ay tila mas matanda pa sa kanyang edad. Ulila na siya sa ama’t ina. Nasagasaan ang ama sa construction site, at ang ina naman ay namatay sa sakit makalipas ang isang taon. Simula noon, ang mundo ni Eli ay umiikot na lamang sa pag-survive—pamumulot ng bote, pagdadala ng bayong sa palengke, at pagtulog sa lumang waiting shed malapit sa estasyon.

Sa kabila ng gutom at pagod, may isang bagay na hindi nawala kay Eli—ang kanyang mabuting puso.

Tuwing hapon, matapos siyang makalikom ng kaunting barya, dumadaan siya sa panaderya sa kanto. Hindi siya bumibili ng mamahaling pagkain—dalawang pirasong lumang tinapay lamang, minsan tatlo kung sinwerte. Isa para sa kanya. Isa para sa lalaking tinatawag ng lahat na “Baliw sa Riles.”

Walang nakakaalam ng tunay na pangalan ng lalaki. Gusgusin ang buhok, marumi ang damit, at palaging may kausap na hindi nakikita. Madalas siyang itaboy ng mga tao—pinagtatawanan ng mga bata, minumura ng matatanda, at minsan ay binabato pa. Ngunit hindi si Eli.

Sa unang beses na inabutan niya ito ng tinapay, nanginginig ang kamay ng bata.

“Kuya… kain po,” mahina niyang sabi.

Tumingin sa kanya ang baliw. Malabo ang mata, parang walang nakikita. Ngunit dahan-dahan niyang inabot ang tinapay—parang isang bagay na matagal nang hindi niya nahahawakan.

“Salamat…” pabulong nitong sabi.

Mula noon, araw-araw na bumabalik si Eli.

Sa araw na iyon, umuulan. Malamig ang hangin at halos wala nang tao sa paligid ng estasyon. Basang-basa ang tsinelas ni Eli habang papalapit siya sa riles. Nakaupo roon ang baliw, yakap ang sarili, nanginginig.

“Kuya,” tawag ni Eli habang iniaabot ang tinapay, “kumain po kayo. Mainit pa.”

Kinuha iyon ng lalaki, ngunit sa halip na kainin agad, tumingin siya kay Eli—diretso, malinaw, at may kakaibang liwanag sa mga mata.

“Alam mo ba,” bigla niyang sabi, “na ang mundo ay hindi palaging ganito?”

Natigilan si Eli. Hindi sanay ang bata na marinig siyang magsalita nang maayos.

“Po?” tanong niya.

Ngumiti ang lalaki—isang ngiting malungkot ngunit matalino. “May mga araw na may bahay ako. May mesa. May anak na kasing-edad mo.”

Nanlaki ang mga mata ni Eli. “Talaga po?”

Tumango ang lalaki. “Oo. Pero kinuha ng kasakiman ang lahat.”

Umupo si Eli sa tabi niya, hindi alintana ang basa at dumi. “Bakit po kayo nandito?”

Huminga nang malalim ang lalaki. Tila ba matagal niyang kinimkim ang sagot.

“Dahil may alam ako,” mahina niyang sabi. “At may mga taong ayaw na magsalita pa ako.”

Napalunok si Eli. May kaba siyang naramdaman, ngunit hindi siya tumayo.

“Kuya… masama po ba ang alam niyo?”

Tumawa ang lalaki—isang maikling tawa na walang saya. “Masama para sa kanila. Mabuti para sa katotohanan.”

Tumahimik sila sandali. Tanging tunog ng ulan at hangin ang maririnig. Pagkatapos, biglang inilabas ng lalaki mula sa loob ng kanyang kupas na jacket ang isang bagay—isang lumang pendant na may simbolong hindi pamilyar.

“Ito,” sabi niya habang inilalagay sa palad ni Eli, “ang dahilan kung bakit ako naging baliw sa mata ng lahat.”

Pinagmasdan ni Eli ang pendant. Mabigat ito sa kamay, malamig, at tila may kakaibang bigat na hindi niya maipaliwanag.

“Kuya… ano po ’to?”

Isinara ng lalaki ang kamay ng bata sa paligid ng pendant. “Isang susi. At isang sumpa.”

Kinilabutan si Eli. “Ayoko po ng sumpa…”

Ngumiti ang lalaki, mas mahinahon ngayon. “Hindi ito sumpa para sa may mabuting puso. Ikaw ang patunay.”

Biglang may mga yabag sa di kalayuan. Tatlong lalaking naka-itim ang papalapit, may dalang payong at walang emosyon sa mukha.

Nanigas ang baliw.

“Dumating na sila,” bulong niya. “Mas maaga kaysa inaasahan.”

“Kuya… sino po sila?” nanginginig na tanong ni Eli.

Hinawakan ng lalaki ang balikat ng bata. Sa unang pagkakataon, malinaw na malinaw ang kanyang mga mata—hindi mata ng baliw, kundi ng isang taong matagal nang nagtatago.

“Makinig ka, Eli,” mariin niyang sabi. “Huwag mong ipagkatiwala ang pendant kahit kanino. Kapag may nagsabi ng pangalang ‘Aurelius’, tumakbo ka.”

“Ano po—”

Hindi na nakapagtanong si Eli. Isang malakas na sigaw ang pumunit sa hangin.

“HOY! LAYAS DIYAN!”

Mabilis na itinulak ng lalaki si Eli palayo. “Takbo!” sigaw niya. “Huwag kang lilingon!”

Napatayo si Eli, nanginginig, ngunit sumunod. Tumakbo siya sa gitna ng ulan, mahigpit na hawak ang pendant sa bulsa. Sa likuran niya, narinig niya ang kalabog, ang sigawan, at ang tunog ng suntok—ngunit hindi siya lumingon.

Nang huminto siya sa ilalim ng tulay, hingal na hingal, saka lamang niya napansing umiinit ang pendant sa kanyang bulsa.

At sa unang pagkakataon sa kanyang buhay, naramdaman ni Eli na may hawak siyang bagay na mas malaki pa sa kanyang sarili—isang lihim na kayang magbago ng kapalaran niya, at marahil, ng buong lungsod.

Hindi niya alam kung sino talaga ang lalaking pinakain niya.

Ngunit malinaw ang isang bagay—

Ang isang simpleng tinapay ay nagbukas ng isang katotohanang hindi na niya matatakasan.