NAKAKAGULAT ANG REBELASYON SA TOTOONG NANGYARI SA BABAE

.

.

PART 1: ANG PAGKAWALA NI JENALYN

KABANATA 1: MADALING ARAW SA LAGUNA

Setyembre 21, 2009—isang tahimik na madaling araw sa Laguna. Madilim pa ang paligid nang magdesisyon si Jenalyn Salazar, 28 anyos, na umalis ng bahay. Iniwan niya ang kanyang asawa, si Johnny Salazar, at ang dalawa nilang anak na lalaki, edad anim at apat, na mahimbing pang natutulog. Walang iniwang sulat, walang paalam—basta na lamang siyang naglaho.

Kinabukasan, isang mangangalakal ang nagsabi sa pulis na nakita niya si Jenalyn na palakad-lakad sa kalsada ng madaling araw. Nakita raw niya ito sa gilid ng tulay, nakatingin sa ilog. Pagkaraan ng ilang minuto, hindi na niya nakita pa si Jenalyn, tanging malakas na tunog ng tila bagay na bumagsak sa ilog ang kanyang narinig.

KABANATA 2: ANG PAGHAHANAP

Hindi pa rin umuuwi si Jenalyn. Napilitan na si Johnny na mag-ulat sa pulis. Ginamit ang salaysay ng mangangalakal upang magsagawa ng search and rescue operation. Tatlong araw nilang sinuyod ang ilog, may sumamang residente na nagbabakasakaling makita siya. Pinuntahan nila ang mga pangpang pati na ang bahagi ng tubig na papuntang dagat. Ngunit sa kabila ng lahat, walang natagpuang katawan, gamit, o anumang palatandaan.

Walang malinaw na sagot kung ano ang nangyari. Ang pamilya, lalo na si Johnny, ay naguluhan. Ang pagkawala ni Jenalyn ay naging misteryo—ang iba naniniwalang baka depression ang nagtulak sa kanya, ang iba naman ay nagdududa, iniisip na baka tumakas siya at nagtago.

KABANATA 3: ANG PAGLILIMOS NG SAGOT

Lumipas ang mga araw, lalong naging mabigat ang sitwasyon para kay Johnny at sa kanyang mga anak. Ang bunso ay palaging nagtatanong kung kailan babalik ang kanilang ina, habang ang panganay ay tahimik lang at madalas nakaupo sa pintuan, umaasang muling magbabalik ang nanay.

Isang taon ang lumipas, wala pa ring nakitang katawan, wala ring bagong impormasyon. Noong sumunod na taon, idineklara na si Jenalyn ay maaaring wala na. Bagamat may pagdududa, tinanggap na lamang ni Johnny na hindi na babalik ang kanyang asawa.

KABANATA 4: ANG BAGONG BUHAY

Halos gabi-gabi, nagsisindi ng kandila si Johnny sa tulay bilang pag-alaala kay Jenalyn. Pagkaraan ng pagkawala, tuluyang nabago ang takbo ng buhay nila. Ang tahanang dati puno ng halakhak ay napuno ng katahimikan at pangungulila. Si Johnny, 31 taong gulang noon, ay nakaharap sa pinakamahirap na papel ng kanyang buhay—siya na lamang ang kailangang bumuhay at magpalaki sa dalawang batang naiwan.

Maliit ang sahod bilang part-time construction worker, madalas kapos sa bayad ng renta, kuryente, pati tubig. Kung minsan, isang beses lang silang makakain ng maayos sa maghapon. Ngunit sa kabila ng lahat, pinilit niyang magpatuloy.

Ang panganay na anak, anim na taong gulang nang mawala ang ina, ay napilitang maging mas responsable kaysa sa mga kasing-edad niya. Natuto siyang tumulong sa gawaing bahay, maglaba ng kaunting damit, at bantayan ang nakababatang kapatid. Ang bunso, apat na taong gulang noon, ay palaging nagtatanong kung kailan babalik si nanay.

KABANATA 5: MGA BULUNG-BULUNGAN AT PAGDUDUDA

Hindi natigil ang mga bulung-bulungan. Ang pagkawala ni Jenalyn ay naging paksa sa mga tindahan, kanto, at palengke. Ang ilan ay naniniwalang ginawa ito ni Jenalyn dala ng matinding depresyon at kahirapan, ang iba naman ay nagdududa, iniisip na baka tumakas siya at nagtago.

Sa bawat haka-haka, lalong nadaragdagan ang bigat sa kalooban ni Johnny. Para sa kanya, walang saysay ang mga chismis na iyon. Halos gabi-gabi, nauupo si Johnny sa harap ng maliit nilang altar, nakalagay ang lumang larawan ng kasal nila, at laging may sinding kandila. Sa bawat apoy, nakapaloob ang kanyang dasal na sana ay nasa mapayapang kalagayan na ang kanyang asawa.

KABANATA 6: DEKADA NG PAGLIMOS NG KATOTOHANAN

Lumipas ang halos 10 taon at tila unti-unting nabaon sa limot ang kaso. Naging ordinaryo na lamang ang tulay, natabunan ang kwento ng babaeng tumalon umano dala ng hindi makayanang hirap ng buhay. Ngunit sa isang araw, matapos ang mahabang panahon ng pananahimik, isang balita mula sa malayo ang yumanig sa buhay nina Johnny at ng kanyang mga anak.

October 2018, isang dating kapitbahay ni Johnny ang nagbakasyon sa Cebu City. Paglibot niya sa Colon Street, napansin niya ang isang babae na tila pamilyar ang mukha. Kasama nito ang isang batang babae at isang lalaki na bitbit ang ilang pinamili. Sa una, inakala niyang nagkakamali lamang siya ng tingin, ngunit habang pinagmamasdan niya, lalong tumitingkad ang pagkakahawig.

Hindi siya nakatiis at sinundan niya ang babae mula sa malayo. Nang malapit na siyang makatiyak, naglakas-loob siyang lumapit. Ngunit nang makita siya ng babae, agad itong umiwas at nagmamadaling lumayo. Ang mga mata nito ay tila nagulat at halatang may takot. Bago pa tuluyang mawala ang babae sa kanyang paningin, nakuhanan na niya ito ng larawan ng palihim.

KABANATA 7: ANG REBELASYON

Pagkaraan ng ilang araw nang makabalik siya sa Laguna, ipinakita niya ang litrato kay Johnny. Doon nagsimula ang pag-ugang ng halos isang dekada ng katahimikan. Hindi makapaniwala si Johnny sa kanyang nakita—ang babaeng ilang taon nang itinuturing na patay ay naroroon sa isang larawan, nakikitang buhay at malusog kasama ang isang bagong pamilya, naglalakad sa kalsada ng Cebu na para bang walang iniwang buhay sa Laguna.

Sa isang iglap, ang mga kandilang paulit-ulit na sinisindihan gabi-gabi ay tila nagmistulang huwad. Ang mga taon ng pagluha, ng pagdarasal, ng pagtanggap na patay na ang kanyang asawa ay biglang napalitan ng mas matinding sakit—ang katotohanang pinili nitong mamuhay nang malayo sa kanyang pamilya.

PART 2: ANG PAGHARAP SA KATOTOHANAN

KABANATA 8: ANG PAGLALAKBAY PATUNGO SA KATOTOHANAN

Hindi na mapakali si Johnny mula nang makita ang larawan. Sa bawat gabi, tinititigan niya ito, paulit-ulit na tinatanong ang sarili: “Bakit?” Sa kabila ng pagod, hirap at kawalan ng sapat na pera, nagpasya siyang bumyahe patungong Cebu. Dala ang litrato, umalis siya ng Laguna, sakay ng barko, naglakbay ng mahigit 24 na oras, pilit hinahanap ang sagot sa tanong na matagal nang bumabagabag sa kanyang puso.

Pagdating sa Cebu City, nagsimula siyang magtanong sa palengke, karinderya, at mga tindahan sa Colon Street. May ilan na nagsabing nakikita nila ang babae sa litrato, ngunit hindi tiyak ang pangalan. Sa patuloy na pagtatanong, nakarating siya sa isang barangay kung saan nakilala ang babae bilang si Vanessa—may asawa raw itong si Alan Lagkao, isang negosyanteng may maliit na business at may anak na babae na nasa elementarya.

KABANATA 9: ANG PAGTUKLAS NG BAGONG KATAUHAN

Doon nabuo ang bigat sa dibdib ni Johnny. Ang babaeng ilang taon na niyang ipinagluluksa ay may bago nang pangalan, bagong pamilya, at bagong pagkatao. Sa isip niya, hindi lamang siya iniwan kundi niloko pa siya at ang kanilang mga anak.

Gamit ang impormasyon, tinuntun ni Johnny ang tirahan ng pamilya sa isang subdivision. Nakita niya ang bahay, nakatayo sa harap ng pintuang bakal. Nakatanaw ang isang batang babae na naglalaro ng bisikleta. Ilang minuto siyang nakatayo bago tuluyang nagdesisyon na kumatok.

Hinarap siya ni Alan at pinapasok matapos magpakilalang kamag-anak ng kanyang asawa. Sa loob ng bahay, naramdaman ni Johnny ang tensyon—nakaharap niya si Vanessa, ang babaeng kilala niya bilang si Jenalyn. Sa una, tumanggi ito at nagsabing nagkakamali siya. Ngunit habang patuloy na tinutukoy ni Johnny ang mga detalye ng kanilang nakaraan, unti-unting nagbago ang ekspresyon ng babae.

KABANATA 10: ANG PAGBUBUNYAG

Ang lalaking si Alan, ang bagong asawa, ay nagulat din. Hindi niya alam na ang babaeng pinakasalan niya ay may iniwang pamilya at dalawang anak sa Laguna. Mabigat ang naging eksena. Umalis si Johnny sa bahay na iyon na halos mabasag ang dibdib sa sakit, ngunit dala rin niya ang pakiramdam ng kaunting kalayaan—nasa wakas, alam na niya ang katotohanan.

Pinili niyang bumalik sa Laguna. Hindi siya lumuhod at nagmakaawa, ngunit wala siyang lakas at sapat na pera para manatili pa sa Cebu. Dala niya pag-uwi ang malinaw na katotohanan—ang asawang matagal niyang iniyakan ng kanyang mga anak ay namumuhay na parang walang nakaraan.

KABANATA 11: MGA SUGAT NA DI MAWAWALA

Pagbalik ni Johnny sa Laguna, hindi na siya mapakali. Ang nakita niyang katotohanan sa Cebu ay paulit-ulit na bumabalik sa kanyang isipan. Sa tuwing makikita niya ang kanyang dalawang anak na ngay’y mga binatilyo na, lalo siyang nasasaktan. Habang lumalaki ang mga bata, dala nila ang sugat ng pagkawala ng kanilang ina—at ngay’y mas mabigat pa dahil sa pagtuklas na buhay ito ngunit piniling mamuhay na kasama ang iba.

Nalaman naman ito ng mga kaanak ni Jenalyn at hindi rin sila makapaniwala. Paano nagawa ng babaeng mamuhay sa kasinungalingan? Itinuring siyang makasarili at taksil ng mga kamag-anak niya.

KABANATA 12: ANG PAGGUHO NG PANGALAWANG PAMILYA

Sa Cebu, nagpatuloy ang tensyon sa bahay nina Alan at Vanessa. Nagsimula ang mga tanong at lamat. Si Alan, na buong akala ay kilala na ang babaeng pinakasalan niya, ay unti-unting nakaramdam ng galit. Sinuri niya ang mga sinabi ni Johnny at ikinumpara sa mga detalye ng buhay ni Vanessa.

Naging malinaw na peke ang mga dokumentong dala ni Vanessa at kung gayon ay nakaugat din ang kanilang pagsasama sa isang pekeng kasal. Hindi matanggap ni Alan na siya mismo ay niloko rin. Sa galit at pagkadismaya, nagpasya siyang palayasin ito sa kanilang bahay. Nagmakaawa si Vanessa ngunit wala siyang nagawa sa harap ng galit ni Alan.

Hindi naging madali ang sitwasyon para sa kanilang anak na babae. Ang bata ay naiwan kay Alan ngunit matindi ang pagtutol ni Vanessa. Nagharap sila sa Municipal Trial Court upang pagdesisyonan ang kustodiya. Sa proseso, inilahad ni Alan ang kasaysayan ng kanyang asawa mula Laguna hanggang Cebu at ipinakita ang mga ebidensya ng panglilinlang. Sa huli, ipinagkaloob ng korte kay Alan ang kustodiya ng kanilang anak. Pinawalan din ng bisa ang kanilang kasal dahil sa peke nilang pagkatao at mga pekeng dokumento na ginamit sa kanilang pag-iisang dibdib.

KABANATA 13: ANG PAGBALIK SA LAGUNA

Si Vanessa ay tuluyang nawalan ng direksyon. Wala na siyang tahanan, wala na siyang makakapitan. Makalipas ang ilang linggo mula ng mahatulan ng korte, bumalik si Jenalyn—ngayo’y Vanessa—sa Laguna. Wala na siyang matitirahan sa Cebu, wala na ring ibang malalapitan.

Kaya naman sa kabila ng hiya at bigat ng kanyang konsensya, naglakad siya pabalik sa bayan na minsan niyang iniwan. Pagdating sa bahay ni Johnny, sinalubong siya ng malamig na katahimikan. Ang dating tahanan na puno ng pagmamahalan ay ngayo’y naging pader ng galit.

Si Johnny, na isang dekada nang nagdusa, ay hindi na nagpakita ng kahit anong pagnanais na muling tanggapin ang babaeng minsang minahal niya. Para sa kanya, mas mabuti pang tuluyang naglaho si Jenalyn kaysa bumalik na dala ang bigat ng kasinungalingan.

KABANATA 14: WALANG PUWANG SA PUSO

Ang kanilang mga anak na ngayo’y mga binata ay hindi rin nagpakita ng awa. Lumaki silang bitbit ang pangungulila at tanong kung bakit sila iniwan ng ina. Nang sa wakas ay muling humarap si Jenalyn, wala na silang nadama kundi galit. Para sa kanila, wala nang puwang ang isang inang pinili ang sarili kaysa sa pamilya—isang inang muling nagbabalik dahil lang walang ibang pagpipilian.

Sa halip na makahanap ng kapatawaran, si Jenalyn ay humarap sa puot ng dalawang pamilya—ang pamilyang iniwan niya sa Laguna at ang pamilyang itinayo niya sa Cebu.

KABANATA 15: ANG PAGTATAPOS NG ISANG KWENTO

Samantala, si Alan ay tahimik na nagpatuloy sa pagpapalaki ng kanilang anak na babae. Para sa bata, nanatiling sugat ang pagkawala ng ina. Ngunit sa tulong ng Ama, unti-unti siyang nasanay hanggang matanggap na kalaunan na hindi na nila kailangan si Vanessa.

Sa huli, naiwan siyang mag-isa. Walang pamilya at walang kahit na ano. Ang kanyang pangalan sa Laguna o Cebu ay naging simbolo ng kasinungalingan at pagtataksil. Ang kanyang buhay ay nagsilbing paalala na gaano man kahusay ang pagtatago, lilitaw at lilitaw ang katotohanan sa tamang panahon.

EPILOGO: ARAL NG KASAYSAYAN

Lumipas ang mga taon, nanatiling misteryo at aral ang kwento ni Jenalyn sa kanilang komunidad. Sa mga kanto, palengke, at tahanan, naging paalala ito na ang bawat desisyon ay may kapalit, at ang katotohanan ay di kailanman matatakasan.

Sa huli, ang kwento ni Jenalyn ay kwento ng paglimos ng sagot, ng sugat na di mawawala, ng galit at kapatawaran, ng pamilya at pagkakawatak-watak. Isang kwento ng tunay na buhay na di kayang limutin ng panahon.