Jusko po!! Inapi Ng mayabang Na Visor Ng Kompanya Ang Vendor Dahil mahirap lang ito, di nia alam Na.

KABANATA 1: ANG VISOR AT ANG TINDAHAN SA GILID NG KALSADA

“Uy, bawal ka dito!”

Malakas at matalim ang boses na umalingawngaw sa harap ng gusali ng isang malaking kompanya. Napalingon ang mga tao, at doon nila nakita ang isang lalaking naka-uniporme, may suot na itim na visor at may yabang ang tindig. Sa harap niya, nakatayo ang isang vendor—payat, nakabilad sa araw, at may maliit na karitong puno ng banana cue at camote cue.

Si Mang Ruben ang pangalan ng vendor. Limampung taong gulang, kulubot ang kamay, at bakas sa mukha ang mahabang taon ng pagtitiis. Araw-araw siyang pumupuwesto sa gilid ng kalsada, hindi para mang-abala, kundi para kumita ng kaunti—sapat lang para may maiuwi siyang pagkain sa pamilya. Tahimik siyang tao, bihirang sumagot, at sanay na sa pagyuko kapag may sumisita.

Ngunit sa araw na iyon, kakaiba ang timpla ng hangin.

“Sir, sandali lang po ako dito,” mahinahong sagot ni Mang Ruben habang hawak ang sandok. “Bibili lang po ‘yung mga empleyado, aalis din po ako mamaya.”

Ngumisi ang visor. “Aalis ka ngayon din. Akala mo pag-aari mo ang bangketa? Nakakadumi ka sa harap ng kompanya namin.”

Parang tinamaan ng bato ang sikmura ni Mang Ruben. Hindi dahil sa gutom, kundi dahil sa hiya. Ramdam niyang nakatingin ang mga tao—may mga empleyadong palabas para mag-break, may mga dumaraan, at may ilan nang naglalabas ng cellphone. Gusto niyang magsalita, ipagtanggol ang sarili, pero sanay na siyang lunukin ang sakit.

“Sir, hindi naman po ako nakakaabala—” pilit pa niyang sabi.

Hindi pa siya tapos, nang biglang sinipa ng visor ang isang kahon sa tabi ng kariton. Gumulong ang mga plastik na lalagyan, natapon ang ilang banana cue sa lupa. Napasinghap ang mga nakasaksi.

“Sabi ko umalis ka!” sigaw ng visor. “Mga katulad mo, salot sa kaayusan!”

Namilog ang mata ni Mang Ruben. Nanginginig ang kamay niya habang pinupulot ang nahulog na pagkain. Ang bawat piraso ay parang katumbas ng ilang minutong pawis sa ilalim ng araw. Hindi niya napigilan ang bahagyang pangingilid ng luha, ngunit agad niya itong pinunasan gamit ang manggas. Ayaw niyang makita ng kahit sino na nasasaktan siya.

Sa di kalayuan, may isang babaeng empleyada ang napahinto. May suot siyang ID, mukhang bago pa lang sa trabaho. Napakunot ang noo niya habang pinapanood ang eksena. “Grabe naman,” bulong niya sa kasamahan. Ngunit walang lumalakas ang loob para magsalita. Tahimik ang lahat, parang sanay na sa ganitong pangyayari.

Mas lalong naging mayabang ang visor nang mapansing walang sumasagot sa kanya. “Ano? Hindi ka pa rin umaalis? Gusto mo bang ipahuli kita?” banta niya, sabay tawa na puno ng pangmamaliit. “Wala ka namang laban. Wala ka ngang sapatos na maayos.”

Napatingin si Mang Ruben sa sarili niyang paa—lumang tsinelas, pudpod, at may butas. Hindi niya ikinahihiya ang kahirapan, pero masakit kapag ginagawang sandata ito laban sa’yo. Huminga siya nang malalim, pilit kinakalma ang sarili.

“Sir,” mahinang sabi niya, halos pabulong na, “trabaho lang po ito. Hindi po ako masamang tao.”

Sa halip na maawa, lalo pang tumawa ang visor. “Trabaho? Iyan ba ang trabaho? Magkalat sa harap ng disente at malalaking tao?”

Hindi alam ng visor na sa bawat salitang binibitawan niya, mas lalo niyang inilulubog ang sarili. Hindi niya alam na ang lalaking minamaliit niya ay may kwento—isang kwentong hindi nakikita sa gusot na damit o sa mumurahing kariton.

Habang patuloy ang sigawan, may isang itim na sasakyan ang dahan-dahang huminto sa gilid ng kalsada. Hindi ito agad napansin ng karamihan. Tahimik lang itong nakaparada, ngunit ang itsura nito ay kakaiba—malinis, elegante, at halatang hindi pangkaraniwan. Mula sa loob, may isang taong nakamasid, seryoso ang mga mata habang pinapanood ang eksena.

Samantala, yumuko si Mang Ruben at sinimulang itulak ang kanyang kariton palayo. Hindi na siya nakipagtalo. Sanay na siyang talo kahit wala namang laban. Sa bawat hakbang, ramdam niya ang bigat sa dibdib—hindi lang dahil sa pagod, kundi dahil sa pakiramdam na parang wala siyang halaga sa mundong ito.

“Bilisan mo!” sigaw pa ng visor mula sa likuran. “At huwag ka nang babalik dito, ha? Kapag nakita pa kita—”

Biglang tumigil si Mang Ruben.

Hindi dahil sa utos ng visor, kundi dahil may isang batang lalaking lumapit sa kanya at hinawakan ang kanyang braso. “Tatay, okay ka lang po?” tanong ng bata, halatang anak ng isang empleyado na kanina pa nanonood. May hawak itong limampung piso, iniabot kay Mang Ruben. “Bibili po ako.”

Napatitig si Mang Ruben sa bata. Ngumiti siya, pagod ngunit puno ng pasasalamat. “Salamat, iho,” sabi niya, nanginginig ang tinig. Ngunit bago pa man niya maibigay ang pagkain, isang kamay ang biglang humablot sa pera.

Ang visor.

“Bawal!” sigaw niya. “Sabi ko umalis na siya! Ayaw n’yo bang sumunod sa patakaran?”

Doon na nagsimulang umingay ang paligid. May mga bulungan, may mga galit na tingin. Ngunit huli na. Masyado nang malayo ang narating ng visor sa kanyang pang-aapi.

Mula sa itim na sasakyan, bumukas ang pinto.

Isang lalaki ang bumaba—simple ang pananamit, ngunit may kakaibang bigat ang presensya. Tumigil siya sa ilang metro ang layo, pinagmasdan ang visor, ang vendor, at ang mga taong nakapaligid. Tahimik lang siya, ngunit sapat iyon upang unti-unting tumahimik ang paligid.

Hindi pa alam ng visor kung sino ang taong iyon. Hindi niya alam na sa loob lamang ng ilang minuto, babaligtad ang mundo niya. Ang lalaking minamaliit niya dahil mahirap lang ay hindi basta vendor.

At ang araw na akala niya’y karaniwan lamang ay magiging simula ng pinakamalaking pagkakamali ng kanyang buhay.