Ang sinapit ni FABEL PINEDA sa kamay ng mga PULIS

PART 1 – Ang Gabi ng Curfew

Sa isang maliit na bayan sa Ilocos Sur, tahimik ang mga kalsada tuwing gabi. Noong 2020, mas lalong naging tigang at tahimik ang paligid—pandemya, lockdown, curfew. Bihira ang dumadaan, mas bihira ang naglalakad. Sa ganitong mundo natutong tumino ang karamihan, pero sa ganitong dilim din natutong magtago ang ilang halimaw sa uniporme.

Isa sa mga nakatira roon ay si Fabel Pineda, 15 anyos, payat, mahinhin, pero may kinang sa mata na parang lagi pa ring naniniwala na mabuti ang mundo. Grade 10 siya, at tulad ng maraming kabataan, nangangarap. Gusto niyang maging nurse balang araw para makatulong sa iba, at siyempre, sa pamilya niya.

Ang kaniyang ina na si Blessy ay nasa Kuwait, nagtratrabaho bilang domestic helper. Dalawang taon na mula nang huli silang nagkita nang personal. Sa tuwing tatawag ang ina, lagi ang tanong nito:

“Kamusta ka na diyan, anak? Nag-aaral ka pa nang mabuti ha?”

At lagi rin namang sagot ni Fabel:

“Opo, Ma. Huwag po kayong mag-alala. Magtatapos po ako para sa inyo.”

Sa kabila ng pandemya, lockdown, at kakulangan sa pera, pilit na iniingatan ni Fabel ang pag-asang iyon.

Ang Imbitasyon

Noong June 28, 2020, gabi ng Linggo, may nagchat sa kanya sa Facebook—isang kaibigan.

“Bel, punta ka dito sa bahay. Birthday ni Kuya. Konti lang kami, promise. Hindi naman malalaman ng mga pulis. Tara na, please?”

Alam ni Fabel ang curfew. Alam niyang mahigpit ang mga checkpoint. Pero tulad ng mga dalagitang minsan ay gusto ring makalimot sa bigat ng buhay, naengganyo siya. Saka andoon ang pinsan niyang si Bernadette, 18 anyos, mas matapang, mas palatawa.

“Sumama ka na, Bel,” sabi ni Bernadette. “Sandali lang tayo, uwi agad bago sumikat ang araw.”

At sa huli, pumayag si Fabel.
“Basta, ate, sabay tayong uuwi ha. Huwag mo akong iiwan.”

Ang Party

Hatinggabi na. Sa isang maliit na kubo malapit sa dagat ginanap ang simpleng salu-salo. Konting pulutan, softdrinks, kaunting alak na pilit itinatago sa loob ng pitsel na kunwari’y juice lang. Sa una nag-atubili si Fabel, pero kalaunan, napilit din. Isang tagay. Dalawa. Tatlo.

Ang sinapit ni FABEL PINEDA sa kamay ng mga PULIS - [Tagalog Crime Story]

Hindi niya alam kung ilang baso ang nainom. Basta ang alam niya, mas madali siyang tumawa, sumayaw, at kalimutan ang problema sa pamasahe, sa modules, sa laging absent na tatay, sa inang malayo at hindi niya mahagkan.

Bandang ala-una ng madaling-araw, biglang napansin ni Bernadette ang oras.

“Bel, uwi na tayo. Baka may rumondang pulis pa,” bulong nito.

Pumayag si Fabel. Medyo hilo, pero kaya pa namang maglakad. Nagpaalam sila, may konting kantiyaw pa mula sa kaibigan:

“Ingat sa curfew, mga mare! Baka mahatid kayo ng pulis… iba na ngayon, ha!”

May halong biro, may halong takot.

Sinalubong ng Pulis

Habang naglalakad pauwi sina Fabel at Bernadette sa madilim na kalsada, iilang ilaw mula sa bahay ang nakabukas. Tahimik ang paligid. Naririnig lang ang tunog ng alon sa malayo at huni ng kuliglig.

Doon nila namataan ang dalawang naka-motorsiklo. Walang helmet, pero kapansin-pansin ang uniporme—mga pulis.

Huminto ang mga motorsiklo sa tapat nila.
“Hoy, anong ginagawa ninyo rito? Curfew ngayon ah!” sigaw ng isa.

Nagulat ang magpinsan.
“Pauwi na po kami,” sagot ni Bernadette, medyo garalgal ang boses. “Galing lang po sa bahay ng kaibigan. Ngayon lang po, hindi na po maulit.”

Ang dalawang pulis ay nakilalang sina Staff Sgt. Randy Ramos at Staff Sgt. Marawi Torda. Sa liwanag ng streetlight, makikita ang kakaibang ngiti sa mga labi nila—hindi ngiting may malasakit, kundi ngiting may alam silang kapangyarihan ang hawak.

“Alam niyo bang nilalabag ninyo ang batas?” tanong ni Ramos.
“Opo, sir. Pasensya na po,” sagot ni Fabel, nakayuko.

Makalipas ang ilang saglit:

“Sumakay na lang kayo. Ihahatid namin kayo,” sabi ni Torda.

Nagkatinginan ang magpinsan.
“Ay, hindi na po. Kaya na po naming maglakad,” tugon ni Bernadette.

Pero agad silang tinakot.
“Gusto niyo bang sa presinto kayo matulog? O sa kulungan? Sumakay na. Huwag na kayong magpahirap sa amin.”

Wala na silang nagawa. Si Fabel, inangkas ni Torda. Si Bernadette naman kay Ramos.

Sa halip na diretsong pauwi, naramdaman ni Fabel na iba ang tinatahak nilang daan. Paliko, palayo sa bahay. Palapit sa dagat. Palayo sa ilaw.

Ang Dilim sa Gilid ng Dagat

Huminto ang mga motor sa isang liblib na lugar, malapit sa dalampasigan. Walang bahay. Walang tao. Tanging amoy ng alat, ihip ng hangin, at pakiramdam ng panganib.

“Sir, bakit po dito? Akala po namin uwi na?” nag-aalalang tanong ni Bernadette.

Nang sandaling iyon, nagbago ang tingin ng mga pulis. Wala nang bahid ng pagiging “protectors.” Ang natira na lang ay kapangyarihang alam nilang mahirap labanan sa gitna ng dilim.

Tinutukan nila ng baril ang dalawang dalagita. Dinuro, tinakot, minura.
At doon naganap ang bagay na hindi na kailangan pang idetalye.
Sapat nang sabihing ginamit nila ang armas, uniporme, at estado para yurakan ang dangal ng dalawang inosenteng babae.

Sa gitna ng karumaldumal na pangyayari, nakahanap ng pagkakataon si Fabel.
Sa lakas ng loob na hindi niya alam kung saan nanggaling, nakatakas siya at tumakbo pabalik ng kalsada—luhaan, sugatan, nanginginig.

Si Bernadette naman, naiwan pang hawak ng halimaw sa uniporme.
Pero iyon ay gabing hindi nila malilimutan habang buhay.

PART 2 – Hustisya Para Kay Fabel

Ang Pagtatapang ni Fabel

Pag-uwi ni Fabel, hindi niya agad masabi sa pamilya ang nangyari. Naunahan siya ng hiya, takot, at trauma. Pero ilang araw lang ang lumipas—napagpasyahan niyang hindi siya mananahimik.

Noong July 2, 2020, kasama ang pinsan at tiyuhin, pumunta sila sa Cabugao Municipal Police Station.
Doon nag-file ng reklamo si Fabel laban kina Ramos at Torda—Act of Lasciviousness kay Torda at reklamo din ni Bernadette laban kay Ramos para sa ginawa sa kanya.

Sa harap ng mesa, hawak ang ballpen, nanginginig ang kamay ni Fabel. Pero pinirmahan niya ang salaysay. Pinili niyang lumaban kahit alam niyang pulis ang kalaban.

“Anak, sigurado ka ba rito?” tanong ng tiyuhin niya.
“Tito, kung mananahimik pa ako, mas lalo po kaming wala,” sagot ni Fabel.

May pahaging na takot ang pamilya. Alam nilang hindi basta-basta kaaway ang pulis. Kaya hiningi nila sa isang babaeng pulis sa istasyon na sana’y may escort silang makauwi, dahil natatakot sila para sa buhay ni Fabel.

Pero ayon sa report, tumanggi ang babaeng pulis at sinabing:

“Ano, inaasahan mo ba na babantayan ka lang namin?”

Sa gitna ng takot, umuwi na lang sila mag-aama sa motor. Si Fabel, ang pinsan, at ang tiyuhin—umaasang tapos na ang masamang kabanata.

Hindi nila alam, nagsisimula pa lang ang pinakamasahol na yugto.

Ang Tambang

Habang bumabyahe pauwi, malapit sa isang madilim na bahagi ng kalsada, may isang motor na humabol sa kanila. Mabilis. Halos banggain sila.

Nawala sa balanse ang motor ng tiyuhin.
Tumilapon sila sa gilid ng daan.
Sugat, gasgas, kirot—lahat sabay-sabay.

Habang nagtatangkang tumayo ang magpinsan at ang tiyuhin,
dalawang lalaking naka-motorsiklo ang bumaba.
Nakita ng tiyuhin ang kislap ng bakal—mga baril.

Bago pa sila makatakbo, lumapit ang mga armado kay Fabel. Sa ilang segundo, pumutok ang baril. Sumunod pa. Tumama lahat sa murang katawan ng dalagita.

Nagulat ang pinsan at tiyuhin, na-stun sa bilis ng pangyayari. Natatakot silang baka sila na ang isunod kaya napatigil sila sa paglapit—yan ang isa sa pinakamasakit na bahagi ng kanilang alaala.

Bago pa man maihatid sa ospital, si Fabel ay idinaklarang dead on arrival.
Sa edad na 15, natapos ang buhay niya hindi dahil sa sakit o aksidente, kundi dahil sa kasakiman at kalupitan ng mga taong dapat sana’y nagpoprotekta sa bayan.

Ang Banat ng CCTV at Social Media

Kalaunan, lumabas ang CCTV footage.
Makikita si Fabel at Bernadette na nakaangkas sa motorsiklo nina Torda at Ramos noong gabi bago nangyari ang karahasan sa gilid ng dagat.

Ang isang sipi ng kuha sa Barangay Pandayan ay naging ebidensya—hindi kayang itanggi.

Sa gitna ng pandemya, may isa pang malakas na ingay sa social media:
“JUSTICE FOR FABEL”.

Nag-trending sa Twitter.
Naglabasan ang mga post, thread, opinyon, galit, at panawagan.
Hindi man napansin agad sa mainstream media dahil abala ang bansa sa ibang isyu,
pero sa internet, hindi nakaligtas ang pangalan ng dalagita.

Ina ni Fabel: Ang Pagnanasa sa Katotohanan

Sa Kuwait, natanggap ni Blessy Pineda ang pinakamabigat na tawag ng kanyang buhay.
Ang boses sa kabilang linya, umiiyak:
“Blessy… si Fabel… wala na siya.”

Parang gumuho ang mundo niya.
Sa maraming buwan na pag-aalaga sa mga anak ng iba, sa paglakad sa sahig na hindi kanya, sa pagpunas ng lamesang hindi kanya—palaging si Fabel ang iniisip niya.
Ang iniipon niyang pera ay para sa pag-aaral ng anak, hindi para sa libing nito.

Pinayagan siya ng amo na umuwi, pero hindi sinagot ang plane ticket. Sa tulong ng mga kamag-anak, kaibigan, at ilang nagmalasakit, nakabalik siya sa Pilipinas. Hindi para muling yakapin ang anak nang buhay, kundi para hagkan ito sa huling pagkakataon.

Sa bahay nila, bago ilibing si Fabel, ilang ulit diumanong “sumanib” ang kaluluwa ng dalagita sa kaibigan nila, ayon sa kuwento ng ina. Sa pagsasanib daw ay may mga bilin si Fabel:

“Mama, ilaban mo ako.”
“Sila ang pumatay sa’kin, Ma.”
“Huwag kang masyadong magtitiwala sa iba. Babaliktarin tayo.”

Para kay Blessy, hindi na mahalaga kung scientific ba ito o hindi—ang mahalaga, ramdam niyang humihingi ng hustisya ang kanyang anak.

Ang Kwento sa Harap ng Publiko

Lumapit si Blessy sa programa ni Raffy Tulfo, umiiyak, nanginginig, pero matatag ang boses.

“Sir, nakita po namin yung isa sa mga pulis na dapat nakakulong, namamalengke lang po, naglalakad sa labas,” reklamo niya.
“Paano po ‘yun? Takot na takot na po kami. Wala po kaming security.”

Sa kabilang linya, kinausap naman ng host ang opisyal ng PNP sa Ilocos at sinabi nitong:
“Nasa restricted custody po sila. Hindi po namin sila pinababayaang basta makalabas.”

Pero sagot ni Blessy, malinaw:
“Sir, nakita ko po mismo sa palengke. Kung restricted po, bakit nasa labas?”

Dito, mas lalong nagalit ang publiko.
Hindi lang pala buhay at dangal ang ninakaw, pati tiwala sa sistema.

Mga Kaso, Piyansa, at Kulang na Hustisya

Lumabas sa mga balita na sina Ramos at Torda ay sinampahan ng murder at rape.
Pero may balitang ang kasong Act of Lasciviousness ni Fabel laban sa kanila ay na-dismiss na—dahil umano sa kakulangan ng pirma o teknikalidad.

Noong July 2021, inilipat sa San Juan Municipal Police Station ang custody ng mga suspek. Pinayagan daw ang piyansa para sa kasong murder sa halagang ₱200,000.
Sa kaso naman ng panggagahasa, si Ramos ay hindi pinayagang magpiyansa.

Sa isang banda, inamin din ng PNP na si Staff Sgt. Merly Joy Pasqua ng Women and Children’s Protection Desk, na tumanggi umano sa request na escort, ay may pagkukulang. Siya’y tinanggal sa pwesto, kasama ang dalawang municipal police chiefs ng Cabugao at San Juan.

Pero para sa ina ni Fabel, kulang ang lahat ng iyon.
Wala pa ring sapat na proteksyon.
Walang pulis na tumatayong bantay sa tuwing may hearing.
Nakukuha lang daw nilang seguridad sa tulong ng kanilang mayor — hindi ng mismong pulisya.

Batas, Baril, at Pagbabago

Sa ilalim ng Republic Act 10591 – Comprehensive Law on Firearms and Ammunition, pinapayagan ang mga pulis na magdala ng baril kahit off-duty, ngunit dapat lang gamit sa lehitimong operasyon.
Sa kaso nina Ramos at Torda, malinaw na hindi lehitimo ang kanilang ginawa.
Dito nagsimulang tumunog ang panawagan:
“Walang baril ang pulis kapag off-duty.”

Hindi man agad nagbago ang batas, pero nagsimula ang diskusyon.
Naglabas ng pahayag ang Commission on Human Rights, nanawagan sa PNP at DOJ na bilisan at seryosohin ang kaso ni Fabel.
Nangako rin silang tutulong sa pamilya para masigurong hindi lang mapaparusahan ang mga suspek, kundi mabibigyang pag-asa ang iba pang katulad ni Fabel na hindi na makapagsalita.

Ang Libing, at Hindi Matatapos na Laban

Noong July 22, 2020, sa Cabugao Cemetery,
isang maliit pero masikip na espasyo ang napuno ng mga taong nakaitim at nakaputi.
Ang kabaong ni Fabel ay dinala sa huling hantungan.
Maraming iyak, maraming dasal, maraming yakap.

Si Blessy, hawak ang picture ni Fabel, umiiyak na parang wala nang bukas.
Pero sa likod ng luha, may apoy na hindi namamatay:

“Huwag daw akong bibitiw,” sabi niya sa interbyu.
“Ilaban ko daw sila. ‘Yun ang bilin ng anak ko.”

Epilogo – Hustisya Ba o Alaala na Lang?

Lumipas ang mga buwan.
Tulad ng maraming kaso sa Pilipinas, natabunan ang pangalan ni Fabel ng ibang balita—prangkisa ng network, politika, pandemya, kung anu-ano pang iskandalo.

Pero sa internet, sa puso ng mga nakapakinig, nanood, at nakasaksi, nanatili ang isa:

“Justice for Fabel.”

May mga taong nagsasabing:
“Dalawa lang ‘yan sa higit isang libong pulis sa Ilocos Sur. Marami pa ring mababait.”
Totoo.
Pero para sa ina ng 15 anyos na dalagitang binaril sa kalsada,
isang pulis lang ang kailangan para patayin ang minamahal mo.
At isang sistemang mahina, bulag, at mabagal — sapat na para sabihing: may mali.

Ang kwento ni Fabel Pineda ay hindi na lang simpleng crime story sa YouTube.
Ito ay salamin ng lipunan — kung paanong ang mga nang-aabuso ng kapangyarihan ay nagtatago sa likod ng salitang “Serve and Protect”
habang pinapatay ang tiwala ng taong dapat nilang pinoprotektahan.

At hanggang may isang Blessy na hindi sumusuko,
isang Bernadette na nagpapakatapang,
at isang komunidad na handang magsabi ng: