Major, SINAMPAL ng Kotong Cop, Nang Malaman Nila Kung Sino Siya, Buong Presinto ang Nagsisi!

KABANATA 1: ANG SAMPAL NA UMUGONG SA PRESINTO

Gabi na nang huminto ang itim na sedan sa harap ng maliit na presinto sa gilid ng bayan. Mahina ang ilaw sa labas, at ang mga kuliglig ang tanging saksi sa katahimikang tila may dalang masamang kutob. Bumaba ang isang lalaking naka-simpleng polo at kupas na sapatos. Walang alalay. Walang escort. Walang palatandaan na siya ay may mataas na ranggo.

Ang pangalan niya ay Ramon Ibarra.

Sa loob ng presinto, abala ang ilang pulis sa kwentuhan. May halakhakan. May kape. May amoy ng sigarilyo at pagod. Sa gitna ng mesa, may isang pulis na kilala sa lugar—si PO1 Calayag, o mas kilala sa bansag na kotong cop. Sa tagal ng panahon, sanay na siyang maghanap ng mali kahit wala, at sanay na ring hindi napaparusahan.

Pumasok si Ramon sa presinto at tumayo sa harap ng mesa. “Magandang gabi po,” maayos niyang bati. “May itatanong lang sana ako.”

Tumingin si Calayag mula ulo hanggang paa, mabilis ang husga. “Anong kailangan mo?” tanong niya, walang galang.

“Nai-report po kasi ang isang insidente sa kalsada kanina,” sagot ni Ramon. “Gusto ko lang sanang malaman kung may record.”

Nagkibit-balikat ang pulis. “Wala. Bumalik ka bukas.”

“Pasensya na po,” mahinahong sabi ni Ramon. “Mahalaga lang po sana.”

Napailing si Calayag. “Kung mahalaga ‘yan, alam mo na ang gagawin,” sabi niya, sabay tapik sa mesa—isang galaw na malinaw ang ibig sabihin.

Tumayo nang tuwid si Ramon. “Hindi po ako nagbibigay ng gano’n,” sagot niya. “Nagtatanong lang po ako.”

Biglang tumahimik ang presinto. Nawala ang halakhakan. Lahat ay napatingin. Ang ganitong sagot ay hindi karaniwan. Lalo na mula sa isang lalaking mukhang walang laban.

“Anong sabi mo?” tanong ni Calayag, dahan-dahang tumayo.

“Hindi po ako nagbibigay ng pera,” ulit ni Ramon, diretso ang tingin.

Sa isang iglap, umangat ang kamay ni Calayag at sinampal si Ramon. Malakas. Umalingawngaw ang tunog sa loob ng presinto. Napaatras si Ramon, ngunit hindi siya bumagsak. Hawak niya ang pisngi niya, ramdam ang init at kirot, ngunit mas mabigat ang biglang bigat sa dibdib—hindi dahil sa sakit, kundi dahil sa kawalang-hustisya.

“Matapang ka ha,” sabi ni Calayag. “Akala mo kung sino ka.”

Hindi sumagot si Ramon. Dahan-dahan niyang inayos ang polo niya. Huminga siya nang malalim. Ang mga mata niya ay hindi galit—kundi malamig, parang may pinipigilang bagyo.

“Pwede po bang makuha ang pangalan ninyo?” tanong niya, kalmado.

Natawa ang pulis. “Bakit? Isusumbong mo ako?” sarkastikong tanong. “Wala kang mapapala.”

Sa gilid ng presinto, may isang batang pulis na tila aligaga. May kung anong hindi maganda sa pakiramdam niya. Tinitigan niya si Ramon, parang may naaalala. Ang tindig. Ang katahimikan. Ang paraan ng pagsasalita.

“Sir,” bulong ng batang pulis kay Calayag, “parang—”

“Tumahimik ka,” putol ni Calayag. “Ako ang bahala dito.”

Kinuha ni Ramon ang cellphone niya. Hindi siya nag-video. Hindi rin siya nag-picture. Tumingin lang siya sa screen, parang may sinisigurado.

“May sampung minuto po ba kayo?” tanong niya sa mga pulis sa paligid. “Baka may dumating.”

Natawa ang ilan. “May inaantay ka?” tanong ng isa. “Sino? Mayor?”

Umiling si Ramon. “Hindi,” sagot niya. “Mas mababa pa roon.”

At sa sandaling iyon, may humintong sasakyan sa labas. Isa. Dalawa. Tatlo. Walang sirena, pero organisado ang galaw. Bumukas ang pinto ng presinto at pumasok ang ilang opisyal na naka-uniporme. Tumahimik ang lahat.

Isang Colonel ang lumapit. Nang makita niya si Ramon, nanigas ang mukha niya. Tumayo siya nang tuwid at sumaludo.

“Sir, Major Ibarra,” malinaw at magalang niyang bati.

Parang may bumagsak na mabigat na bato sa loob ng presinto.

Nanlaki ang mata ng mga pulis. Nawala ang kulay sa mukha ni Calayag. Ang kamay na nanampal kanina ay biglang nanginig.

Si Ramon—si Major Ramon Ibarra—ay hindi basta-basta. Isa siyang beterano. Tahimik. Hindi palabas sa media. Ngunit kilala sa loob ng organisasyon bilang isa sa mga pinakamahigpit pagdating sa disiplina at anti-korapsyon.

“Bakit po kayo nandito, sir?” tanong ng Colonel, halatang kabado.

Tumingin si Ramon sa mga pulis sa loob. Isa-isa. Pagkatapos ay tumingin siya kay Calayag.

“Sinampal po ako ng tauhan ninyo,” mahinahon niyang sabi. “Dahil tumanggi akong magbigay ng pera.”

Parang gumuho ang mundo ni Calayag. Hindi siya makapagsalita. Ang presinto, na kanina’y puno ng yabang, ay naging tahimik na parang libingan.

“Sir—” tangkang magsalita ni Calayag.

“Hindi mo na kailangang magsalita,” putol ni Ramon. “Matagal ka nang nagsasalita sa gawa.”

Huminga nang malalim ang Major. “Simula ngayong gabi,” sabi niya, “naka-relieve ang buong duty. May internal investigation. Walang lalabas.”

May mga napaupo. May mga napayuko. May mga biglang natahimik sa konsensiya.

Si Ramon ay hinaplos ang pisngi niyang namamaga pa rin. Hindi niya ininda ang sakit. Ang mas mahalaga sa kanya ay ang aral na kailangang matutunan ng lahat sa loob ng presintong iyon.

Bago siya lumabas, humarap siya sa lahat. “Ang ranggo,” sabi niya, “hindi lisensya para mang-api. At ang kapangyarihan, hindi laruan.”

Umalis siya nang walang dagdag na salita.

At sa gabing iyon, sa isang presintong sanay sa kotong at pananakot, unang beses nilang naramdaman ang tunay na takot—hindi sa tao, kundi sa katotohanang mali ang kanilang ginawa.

Ang isang sampal ang nagbukas ng pintuan.

At sa susunod na kabanata, magsisimula ang pagbagsak.