“Isang 60-Taong-Gulang na Lalaki, Pinahiya ang Lipunan—Dahil Isang Ina at 10-Taong-Gulang na Anak pa ang Tumulong Habang ang mga ‘Marangal’ na Kababayan, Nagbulag-Bulagan!”

Sa isang bayan sa gilid ng lungsod, tila ordinaryong hapon lang iyon. Mainit ang araw, abala ang mga tao sa kani-kanilang gawain—may nagtitinda ng isda, may nag-aayos ng tricycle, may mga bata sa kalsada. Ngunit sa pagitan ng ingay at abala, may isang pangyayaring hindi napansin ng karamihan: isang matandang lalaki, mga animnapung taong gulang, ang nakaupo sa gilid ng kalsada, pawisan, namumutla, at tila ba nilamon ng pagod at gutom.

Si Mang Ernesto, dating karpintero, ay matagal nang namumuhay mag-isa matapos pumanaw ang kanyang asawa at lumayo ang mga anak sa probinsya. Wala na siyang regular na trabaho, paminsan-minsan ay umaasa sa padalang ayuda o sa mga biyayang dumaraan. Ngunit nitong mga huling linggo, lalong naging mahirap ang buhay. Isang araw, habang naglalakad pauwi mula sa palengke, biglang sumakit ang kanyang dibdib at tuhod—napaupo siya sa gilid ng kalsada, walang lakas, walang makain, at walang matakbuhan.

Habang ang ibang dumaraan ay nagmamadali, nagkunwaring walang nakita, o kaya ay umiwas pa, may isang mag-ina na huminto. Si Aling Marites, isang simpleng tindera ng gulay, kasama ang kanyang sampung taong gulang na anak na si Joshua, ay papauwi na sana matapos mamili ng ilang pirasong kamatis at itlog. Napansin ni Joshua si Mang Ernesto, at agad na hinila ang braso ng kanyang ina. “Mama, tingnan mo po si Lolo, parang nahihirapan siya,” mahinang sabi ng bata.

Lumapit si Aling Marites, inilapag ang kanyang basket, at tinanong si Mang Ernesto, “Lolo, okay lang po ba kayo? May masakit po ba?” Hindi agad nakasagot si Mang Ernesto, nanginginig ang boses. “Ineng, hindi ko na po kaya. Gutom na gutom na ako. Hindi po ako makahinga ng maayos.” Walang pag-aalinlangan, kinuha ni Aling Marites ang saging at itlog mula sa kanyang basket at iniabot kay Mang Ernesto. “Lolo, kain po muna kayo. Tubig po, Joshua, pakikuha nga dun sa karinderya.” Tumakbo si Joshua, bumalik na may dalang baso ng malamig na tubig.

Habang kumakain si Mang Ernesto, binantayan siya ng mag-ina. Hindi alintana ni Aling Marites na baka maubos ang kanilang pagkain pauwi, o na baka mapagalitan siya ng asawa dahil sa pagkaantala. Ang mahalaga, may taong nangangailangan sa harap nila, at iyon ang dapat unahin. “Lolo, saan po ba kayo nakatira? May pamilya po ba kayo?” tanong ni Joshua. “Wala na, iho. Ako na lang mag-isa. Minsan, sa waiting shed ako natutulog. Minsan, kung saan abutan,” sagot ni Mang Ernesto, habang pinipilit ngumiti.

Naging usap-usapan ng ilang kapitbahay ang ginawa ng mag-ina. May ilan na nagtaas ng kilay, may nagbulong-bulungan: “Bakit pa nila tinulungan? Baka naman scam yan.” Ngunit hindi natinag si Aling Marites. Tinulungan niyang tumayo si Mang Ernesto. “Lolo, sumama po kayo sa amin. Sa bahay na lang po kayo magpahinga. Joshua, tulungan mo si Lolo.” Sa maliit na bahay ng pamilya, pinakain nila si Mang Ernesto ng mainit na lugaw at tinapay. Pinahiram ng damit ni Mang Dado, ang asawa ni Marites, at pinatulog sa sofa.

Kinabukasan, nagpasya ang mag-ina na tulungan si Mang Ernesto na makahanap ng trabaho sa palengke. Kahit maliit ang kita, kahit pansamantala lang, nagawa nilang bigyan ng pag-asa ang isang matandang halos mawalan na ng tiwala sa mundo. “Salamat, ineng. Salamat, iho. Hindi ko alam kung anong ginawa ko para matulungan n’yo ako,” umiiyak na sabi ni Mang Ernesto. “Wala po iyon, Lolo,” sagot ni Joshua. “Sabi po ni Mama, dapat tumulong kahit maliit lang, kasi baka tayo rin ang mangailangan balang araw.”

Sa mga sumunod na araw, naging masigla si Mang Ernesto. Natuto siyang magtinda ng gulay, tumulong sa mga kapitbahay, at muling ngumiti. Ang dating nag-iisa, ngayon ay may bagong pamilya—hindi sa dugo, kundi sa malasakit at kabutihan.

Ngunit hindi lahat ay natuwa. May ilan pa ring mapanghusga: “Nakakahiya, ang daming tao dito, pero mag-ina pa ang tumulong. Nasaan na ang mga opisyal? Nasaan na ang mga may kaya?” Ngunit sa kabila ng bulong ng lipunan, nanatiling matatag ang aral ng kwento: Hindi hadlang ang edad, antas sa buhay, o itsura para tumulong. Minsan, ang tunay na bayani ay hindi ang may kapangyarihan o pera—kundi ang mga simpleng tao na may malasakit, kahit kapos din sa buhay.

Ang kwento ni Mang Ernesto, ni Aling Marites, at ni Joshua ay naging inspirasyon sa barangay. Unti-unting natutong tumulong ang iba, napahiya ang mga nagbulag-bulagan, at naalala ng lahat na ang malasakit ay hindi dapat pinipili, kundi kusang-loob na ibinibigay.

Sa huli, ang leksyon: Sa isang lipunang puno ng pagmamataas, may mga pusong handang yumuko para tumulong. Sa isang mundong madalas ay nagbubulag-bulagan, may mga batang gaya ni Joshua at inang gaya ni Marites na nagpapakita na ang kabayanihan, hindi lang para sa pelikula, kundi para sa araw-araw na buhay.